JSW KOKS S.A.
Wycena udziałów CARBOTRANS Sp. z o.o.
SIPEX przeprowadził kompleksową wycenę udziałów CARBOTRANS Sp. z o.o. na zlecenie JSW KOKS S.A.…
Czy wartość księgowa firmy ma znaczenie przy wycenie?
Tak — wartość księgowa firmy pokazuje jej kapitał własny według bilansu i pomaga ocenić strukturę finansowania. Nie jest jednak ceną sprzedaży ani wyceną zdolności firmy do zarabiania. Może być wyższa lub niższa od wartości rynkowej kapitału własnego.
Czym jest wartość księgowa firmy i gdzie ją znaleźć?
W tym artykule wartość księgowa firmy oznacza księgową wartość kapitału własnego. Najprościej odczytać ją z pozycji „Kapitał (fundusz) własny” w pasywach bilansu. Nie należy jej mylić z sumą aktywów ani z samym kapitałem zakładowym. Ustawa o rachunkowości wiąże aktywa netto z kapitałem własnym: art. 3 ust. 1 pkt 29.
W bilansie sporządzonym według załącznika nr 1 do ustawy kontrolny rachunek wygląda tak:
Wartość księgowa kapitału własnego = aktywa razem − pozycja B pasywów „Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania”.
Pozycja B obejmuje również rezerwy i rozliczenia międzyokresowe. Odjęcie tylko kredytów albo samych zobowiązań handlowych zawyżyłoby wynik. Wszystkie dane muszą pochodzić z tego samego bilansu i dnia.
Rachunek hipotetyczny, nie opis zlecenia SIPEX: przy aktywach 25 mln zł i całej pozycji B pasywów 10 mln zł kapitał własny wynosi 15 mln zł. Obliczenie nie mówi, ile nabywca zapłaci za udziały ani ile gotówki pozostanie po sprzedaży majątku.
Wartość księgowa, rynkowa i EV — co porównywać?
| Pojęcie | Co opisuje? | Z czym go nie utożsamiać? |
|---|---|---|
| Księgowa wartość aktywów | Majątek ujęty w bilansie według zasad rachunkowości. | Z kapitałem własnym po uwzględnieniu innych źródeł finansowania. |
| Księgowa wartość kapitału własnego | Bilansową wartość przypisaną właścicielom. | Z ceną sprzedaży udziałów. |
| Rynkowa wartość kapitału własnego (equity value) | Wartość praw właścicieli ustaloną na potrzeby danej wyceny. | Z wartością samej działalności operacyjnej. |
| Wartość działalności operacyjnej (enterprise value, EV) | Wartość działalności przed rozliczeniem m.in. finansowania dłużnego i aktywów pozaoperacyjnych. | Z księgowym kapitałem własnym ani ceną należną sprzedającemu. |
Porównanie EV z kapitałem własnym miesza dwa różne przedmioty wyceny. Przejście od EV do wartości dla właścicieli wymaga odrębnego rozliczenia długu, gotówki i pozostałych korekt; w grupach kapitałowych także odpowiednich udziałów niekontrolujących. Relację opisuje Aswath Damodaran w definicjach miar finansowych NYU Stern.
Dlaczego bilans i wycena rynkowa dają różne wyniki?
Bilans odpowiada na pytanie, jakie wartości ujęto w księgach. Wycena firmy wymaga dodatkowo ustalenia przedmiotu, celu i założeń analizy. Samo przepisanie kapitału własnego nie zastępuje oceny przyszłych korzyści i ryzyka.
- Inna podstawa pomiaru. Wartość bilansowa zależy od zasad rachunkowości, odpisów i sposobu amortyzacji. Nie jest automatyczną aktualizacją wszystkich składników do cen rynkowych.
- Składniki niematerialne. Wartość biznesu może wynikać z relacji z klientami lub własnej marki, których bilans nie pokazuje w pełni. Nie oznacza to, że wszystkie wartości niematerialne są poza bilansem. Przykładowo IAS 38 odróżnia aktywa spełniające kryteria ujęcia od własnej marki czy wewnętrznie wytworzonej reputacji.
- Rentowność i ryzyko. Nawet rozbudowany majątek nie przesądza o zdolności działalności do generowania gotówki. Z kolei firma z niewielkim majątkiem rzeczowym może mieć wartościową działalność.
Różnice między wartością księgową a ekonomiczną omawia Damodaran w materiale o P/BV; zasady ujmowania wartości niematerialnych przedstawia IFRS Foundation w omówieniu IAS 38.
Skorzystaj z naszej wiedzy i porozmawiaj z doświadczonym specjalistą.
Zapytaj o wycenę firmyKiedy wartość księgowa jest przydatna?
Kapitał własny jest punktem odniesienia przy analizie finansowania, porównywaniu sprawozdań i ocenie rozbieżności między bilansem a wyceną. Przy analizie zmian trzeba ustalić ich przyczynę: wzrost kapitału po dopłacie właściciela znaczy co innego niż wzrost z zatrzymanego zysku. Spadek po wypłacie dywidendy również nie opisuje samodzielnie rentowności działalności.
W majątkowej wycenie przedsiębiorstwa bilans służy jako punkt wyjścia do analizy składników. Korekty wymagają uzasadnienia dla poszczególnych aktywów i obciążeń; nie polegają na dodaniu uznaniowej „premii za markę”. Wybór podejścia zależy od celu i sytuacji firmy, a nie od założenia, że wynik musi przekroczyć wartość księgową.
Czy ujemny kapitał własny oznacza, że firma nic nie jest warta?
Nie można wyprowadzić takiego wniosku z samego bilansu. Ujemny kapitał pokazuje niedobór w ujęciu księgowym. Rynkowa wartość praw właścicieli wymaga osobnej analizy, w tym sprawdzenia zdolności do dalszej działalności i finansowania. Dodatni kapitał również nie gwarantuje dodatniej ceny ani płynności.
Ujemnego kapitału nie należy automatycznie utożsamiać z niewypłacalnością. Art. 11 Prawa upadłościowego określa odrębne przesłanki, związane m.in. ze zdolnością regulowania wymagalnych zobowiązań oraz — dla wskazanych podmiotów — relacją zobowiązań do majątku, czasem jej utrzymywania i ustawowymi wyłączeniami. Sytuacja wymaga sprawdzenia, nie oceny na podstawie jednej pozycji.
Jak interpretować wskaźnik P/BV?
P/BV porównuje rynkową wartość kapitału własnego z jego wartością księgową. Dla całej spółki w liczniku jest kapitalizacja, a dla jednej akcji — jej cena zestawiona z wartością księgową przypadającą na akcję. Zakres obu danych musi być zgodny.
P/BV poniżej 1 nie dowodzi okazji inwestycyjnej. Może odzwierciedlać niską oczekiwaną rentowność, ryzyko albo wątpliwości co do wartości aktywów. Porównanie spółek wymaga podobnego profilu działalności i porównywalnych zasad rachunkowości. Przy zerowym kapitale dzielenie jest niemożliwe; przy ujemnym kapitale wskaźnik traci zwykły sens porównawczy. Zależności i ograniczenia przedstawia wskazany wyżej materiał Damodarana o P/BV.
Co sprawdzić przed użyciem wartości księgowej w rozmowie o cenie?
- Przedmiot porównania: kapitał całej spółki, konkretny pakiet udziałów czy działalność operacyjna?
- Zakres i dzień: sprawozdanie jednostkowe czy skonsolidowane; bilans na dzień wyceny czy starszy?
- Wyjaśnienie różnic: które składniki, wyniki lub ryzyka uzasadniają odstępstwo od danych księgowych?
- Warunki transakcji: czy ustalana kwota obejmuje rozliczenie długu, gotówki i innych uzgodnionych korekt?
Jeżeli potrzebny jest wynik do sprzedaży lub rozliczenia wspólników, wycena spółki powinna oddzielić dane z bilansu od założeń ekonomicznych. SIPEX jest firmą doradczą zajmującą się wyceną przedsiębiorstw i udziałów. Zakres analizy dobiera do celu oraz dostępnych informacji.
Doświadczenie SIPEX w wycenie spółek i przedsiębiorstw
Inare Sp. z o.o.
Wycena przedsiębiorstwa Inare Sp. z o.o.
SIPEX przeprowadził kompleksową wycenę wartości przedsiębiorstwa Inare Sp. z o.o. Prace uwzględniały specyfikę działalności…
P.P.H.U. "GOMAK" Sp. z o.o.
Wycena przedsiębiorstwa PPHU Gomak Sp. z o.o.
SIPEX przeprowadził kompleksową wycenę przedsiębiorstwa PPHU Gomak Sp. z o.o., prowadzącego działalność w branży…
Perio Dens sp. z o.o.
Wycena spółki z branży prywatnych usług stomatologicznych
Realizacja SIPEX: Wycena spółki z branży prywatnych usług stomatologicznych.
O autorze
Najnowsze artykuły
Dzierżawa znaku towarowego Wycena spółki z branży budowlanej – jak określić rzeczywistą wartość przedsiębiorstwa? Współczynnik Beta w wycenie przedsiębiorstw – czym jest, jak go obliczyć i jak interpretować? Przepływy pieniężne jako podstawa wyceny przedsiębiorstwa Czy wartość księgowa firmy ma znaczenie przy wycenie?
Tagi: wartość firmy,