Wartość firmy można amortyzować

W grupie wartości niematerialnych i prawnych sprawozdania finansowego, znajduje się pozycja o nazwie „wartość firmy”. Na wstępie należy wyjaśnić, co kryje się pod tym sformułowaniem. Dla potrzeb rachunkowości rozróżnia się mianowicie zarówno wartość firmy wewnętrzną, jak i nabytą po wcześniejszej wycenie oraz skonsolidowaną. W tym przypadku, chodzi o wartość nabytą tzn. taką, gdy dane przedsiębiorstwo lub zorganizowana część przedsiębiorstwa staje się przedmiotem obrotu na rynku kapitałowym i w całości lub jedynie części, zostaje nabyta przez inne przedsiębiorstwo. W takiej sytuacji, nabytą i wycenioną wartość firmy odznacza w swoim bilansie spółka przejmująca.

Kiedy dochodzi do powstania nabytej wartości firmy?

Połączenie takie zostaje rozliczone metodą nabycia poprzez zsumowanie wartości godziwej aktywów spółki przejmowanej i wartości księgowej aktywów spółki przejmującej. Taki prosty zabieg bilansowy nie oddaje jednak w pełni gospodarczych możliwości przejmowanej spółki jako całości. W takim przypadku należy odwołać się do pojęcia ,,wartości firmy’’. Oznacza ono taką część wartości przedsiębiorstwa, która nie wynika bezpośrednio z wyceny jego aktywów netto i powstaje w sytuacji, gdy dla nabywcy jest ono więcej warte jako całość, niż jako poszczególne składniki. Dzieje się tak ze względu na wartości nieujawnione w bilansie spółki przejętej, takie jak pozycja na rynku, know-how, baza klientów, struktura organizacyjna itp. Wartość firmy umożliwia bilansowe odzwierciedlenie zakupu jednej firmy przez drugą, po cenie wyższej niż wartość księgowa. Jednocześnie pozwala na zrównoważenie aktywów i pasywów w bilansie spółki przejmującej.

Dodatnia lub ujemna wartość firmy

Zgodnie z art. art. 33 ust. 4 uor nabyta wartość firmy stanowi różnicę między ceną nabycia aktywów netto przedsiębiorstwa oraz wartością godziwą tych aktywów. Wartość godziwą możemy określić stosując standardowe metody stosowane w wycenie spółek. Jeżeli tzw. cena przejęcia jest wyższa od wartości godziwej aktywów netto mamy do czynienia z nabytą dodatnią wartością firmy. W przeciwnym przypadku powstaje nabyta ujemna wartość firmy. Nie wpisuje się jej w księgach rachunkowych w wartościach niematerialnych i prawnych, lecz rozlicza odpowiednio jako przychód.

Zerowa wartość firmy

Wartość firmy nie wystąpi w przypadku, gdy cena nabycia pokrywa się z wartością rynkową przejmowanego podmiotu pomniejszoną o zobowiązania. Wówczas, suma bilansowa podmiotu, który dokonał przejęcia będzie prostym połączniem jego sumy bilansowej i przejętego przedsiębiorstwa. Dodatkowo, nastąpi usuniecie kapitału spółki przejętej z pasywów przy jednoczesnym wprowadzeniu zobowiązania z tytułu jej przejęcia.Tytułem podsumowania należy stwierdzić, że prawidłowo wyliczona wartość firmy pozwala na realne odzwierciedlenie aktywów przedsiębiorstwa. Na wartość rynkową firmy składają się bowiem nie tylko   elementy expressis verbis oznaczone w bilansie, lecz także czynniki miękkie, takie jak doświadczona kadra, renoma czy baza klientów, które w znacznym stopniu decydują o jej powodzeniu.

Jak amortyzować wartość firmy?

W przypadku zaistnienia wartości firmy, może podlegać ona amortyzacji. Trzeba jednak pamiętać, że dokonuje się jej metodą liniową, a odpisy amortyzacyjne odnosi w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych. Rozpoczęcie amortyzacji można rozpocząć nie wcześniej niż z chwilą przyjęcia przedmiotu amortyzacji do używania, natomiast zakończenie powinno nastąpić w momencie zrównania wartości odpisów amortyzacyjnych z wartością początkową.Zgodnie z art. 44b ust. 10 uor, okres, w trakcie którego dokonujemy amortyzacji wartości firmy, powinien uwzględniać termin jej ekonomicznej użyteczności.  W przypadku, gdy nie jest możliwe oszacowanie prawdopodobnego okresu ekonomicznej użyteczności, to wartość firmy może być odpisywana w koszty przez czas nie dłuższy niż pięć lat. Co ważne, dla celów podatkowych okres amortyzacji nie może być krótszy niż pięć lat.Wartość firmy można określić korzystając z profesjonalnej wyceny przedsiębiorstwa

O autorze

Michał Krzempek

Ekspert wyceny przedsiębiorstw z ponad 12-letnim doświadczeniem, członek Zarządu SIPEX. Wspiera procesy fuzji i przejęć (M&A) wycenami przedsiębiorstw i aktywów niematerialnych, modelami finansowymi oraz analizami finansowymi. Uczestniczy również w negocjacjach pomiędzy wspólnikami. Biegły sądowy z zakresu wyceny przedsiębiorstw, z praktyką obrony raportów przed sądami i prokuraturą. Rzeczoznawca majątkowy (nr uprawnień 6195), członek Stowarzyszenia Biegłych w Zakresie Wyceny Przedsiębiorstw w Polsce (SBWPwP) i wykładowca studiów podyplomowych z wyceny przedsiębiorstw.

O SIPEX

SIPEX to niezależna firma doradcza specjalizująca się w wycenie przedsiębiorstw i udziałów. Wspieramy analizę wartości przedsiębiorstwa i jego aktywów przy transakcjach oraz rozliczeniach bilansowych. Rozróżniamy wartość całego biznesu od wartości poszczególnych składników, dobierając zakres opracowania do celu i dostępnej dokumentacji. Poznaj zakres wyceny przedsiębiorstw i udziałów.