Wycena przedsiębiorstwa

Strona główna » Usługi podstawowe » Wycena przedsiębiorstwa

Wycena przedsiębiorstwa to kompleksowy proces estymacji wartości rynkowej jednostki gospodarczej, oparty na analizie wskaźników finansowych, ekonomicznych oraz strategicznych. Procedura wyceny przedsiębiorstwa uwzględnia zarówno Wartość jego bieżących aktywów i pasywów, jak i przyszłe przepływy pieniężne, dyskontowane do wartości bieżącej przy użyciu odpowiedniej stopy dyskontowej. Wycena przedsiębiorstwa jest niezbędna w kontekście transakcji korporacyjnych, planowania strategicznego, zarządzania ryzykiem oraz podejmowania decyzji inwestycyjnych na poziomie korporacyjnym.

Praktycznym celem wyceny przedsiębiorstwa jest dostarczenie profesjonalnej wiedzy, potrzebnej w zarządzaniu firmą. Wycena przedsiębiorstwa to proces, w którym wykorzystujemy doświadczenie gromadzone od 1996 r. Dzięki niemu potrafimy lepiej zidentyfikować kluczowe czynniki wpływające na wartość rynkową wycenianego podmiotu.

Z naszej praktyki wynika, że wycena przedsiębiorstwa i wycena firmy znajduje najczęstsze zastosowanie w procesach sprzedaży, przekształceń i optymalizacji podatkowych.

Jak się wycenia wartość przedsiębiorstwa?

Proces wyceny przedsiębiorstwa można podzielić na kilka kluczowych etapów, które gwarantują dokładność i przejrzystość wyceny. Poniżej przedstawiamy główne kroki, które podejmujemy w Kancelarii SIPEX, aby dostarczyć naszym klientom wiarygodnych i użytecznych wyników wyceny przedsiębiorstwa:

  1. Określenie celu wyceny

    Ustalenie celu to podstawowa informacja, któremu podporządkowana jest wycena przedsiębiorstwa. Cała dalsza praca jest od niego zależna. Na potrzeby wyceny wyróżniamy różne cele. Należą do nich między innymi wycena przedsiębiorstw na potrzeby potencjalnej sprzedaży przedsiębiorstwa oraz wycena przedsiębiorstwa w celu zabezpieczenia wierzytelności kredytodawcy. Inne cele to wycena przedsiębiorstwa na potrzeby sprawozdawczości finansowej oraz wycena na potrzeby rozstrzygania spraw sądowych. Często wycena przedsiębiorstwa jest kluczowa przy prowadzonych negocjacjach dotyczących różnego rodzaju transakcji między poszczególnymi podmiotami. Jeżeli celem jest na przykład sprzedaż udziałów, to prawdopodobnie będzie określana wartość rynkowa. Jeżeli jednak celem będzie na przykład likwidacja przedsiębiorstwa, to kategorią wartości będzie wartość likwidacyjna. Od celu wyceny przedsiębiorstwa zależy również wybór metody szacowania wartości. Podsumowując, cel wyceny jest to niezbędna informacja z punktu widzenia wyboru metody wyceny wartości przedsiębiorstw. Jest również niezbędny do określenia rodzaju szacowanej wartości (wartość likwidacyjna, godziwa wartość rynkowa, wartość inwestycyjna).

  2. Przygotowanie zapotrzebowania informacyjnego

    Wycena przedsiębiorstwa rozpoczyna się od przygotowania przez nas zapotrzebowania informacyjnego, czyli listy informacji, które są niezbędne do wyceny. Przygotowujemy go indywidualnie w oparciu o specyfikę wycenianego przedsiębiorstwa. W tym procesie będziemy chcieli zdobyć wiedzę na temat modelu biznesowego, finansów czy otoczenia rynkowego Państwa firmy. Klient otrzymuje listę pocztą elektroniczną, a my pomagamy w sprawnym przygotowaniu danych. Tak aby wycena przedsiębiorstwa zakończyła się w możliwie krótkim czasie.

  3. Analiza danych i przygotowanie wyceny

    To już wyłącznie nasza praca. Wycenianie przedsiębiorstwo jest poddane wnikliwej analizie. Analizujemy przesłane dane, oceniamy kondycję branży i trendy w gospodarce. Sporządzona zostaje analiza fundamentalna na podstawie dostępnych danych, sprawdzając również otoczenie rynkowe. Analiza uwzględnia wiedzę z zakresu stanu gospodarki oraz bada konkurencję. Przygotowujemy dane finansowe i dokonujemy faktycznej wyceny.
    Efektem naszych prac jest raport z wyceny przedsiębiorstwa gdzie znajduje się również analiza fundamentalna przedsiębiorstwa.

  4. Przekazanie raportu z wyceny i wsparcie klienta

    Wydanie opinii w postaci raportu z wyceny zawiera część formalno-prawną, opis przedsiębiorstwa oraz analizę. Faktyczna wycena jest przygotowywana w oparciu o zebrane dane. Raport ma przejrzystą formę i jest przekazywany w formie papierowej i elektronicznej.
    Pomimo tego, że przygotowana wycena przedsiębiorstwa ma przejrzystą formę, to wszystkie nasze usługi zawierają wsparcie. Oznacza to, że klient w każdym momencie może uzyskać dodatkowe wyjaśnienia do wyceny.

jak się wycenia przedsiębiorstwo

Indywidualna oferta wyceny przedsiębiorstwa: Dopasowanie procesu do Twoich potrzeb

Wycena przedsiębiorstwa to kluczowy krok w kierunku zrozumienia jego rzeczywistej wartości rynkowej. Dlatego już na etapie przygotowania oferty stawiamy na szczegółowe i personalizowane podejście do każdego zlecenia, gwarantując dokładność i wiarygodność wyników. Rozpoczynamy od zrozumienia celu, dla którego jest ona przeprowadzana. Cel wyceny może być różnorodny – od potrzeb związanych z planowaną sprzedażą firmy, przez restrukturyzację, po wymogi sprawozdawcze.

v-card

Porozmawiaj o wycenie z doświadczonym ekspertem.

Michał Krzempek

ekspert rzeczoznawca majątkowy

Skorzystaj z naszej wiedzy i porozmawiaj z doświadczonym specjalistą.

Zapytaj o wycenę przedsiębiorstwa

Kolejnym krokiem do przygotowania oferty jest określenie przedmiotu wyceny. Przedmiotem może być całe przedsiębiorstwo lub jego wybrane składniki majątkowe. Przed przygotowaniem oferty, prosimy o dostarczenie dokumentów finansowych, takich jak sprawozdanie finansowe lub Księga Przychodów i Rozchodów (KPiR) oraz ewidencję środków trwałych. Te dane pozwalają nam na dogłębną analizę finansową przedsiębiorstwa i zrozumienie jego struktury majątkowej.

Dzięki zgromadzonym informacjom jesteśmy w stanie określić czasochłonność zlecenia oraz zaproponować odpowiednią ofertę cenowo-czasową, dopasowaną do indywidualnych potrzeb i specyfiki Twojej działalności. Nasza metoda wyceny bazuje na najnowszych standardach i praktykach branżowych, zapewniając wiarygodność i precyzję w ocenie wartości Państwa przedsiębiorstwa.

Jakie są mocne strony SIPEX w wycenie przedsiębiorstwa?

Kancelaria SIPEX, korzystając z doświadczenia swojego zespołu, realizuje wyceny na każdym etapie życia przedsiębiorstwa. Wycena przedsiębiorstwa może dotyczyć rozwiniętych przedsiębiorstw, firm typu startup (wycena startupu) oraz likwidowanych podmiotów. Mamy doświadczenie w stosowaniu różnych metod w zakresie wyceny przedsiębiorstwa. Metody te obejmują podejścia dochodowe, gdzie o wartości firmy decyduje jej zdolność do generowania przyszłych dochodów. Inkludują także podejścia majątkowe (zastosowanie metody majątkowej – wycena aktywów i pasywów) oraz podejścia porównawcze.

Nasz zespół składa się ze specjalistów z różnych dziedzin, którzy są wykwalifikowani do przeprowadzania wyceny przedsiębiorstwa. Zespół ekonomistów posiada doświadczenie w analizowaniu ryzyka w obrocie gospodarczym, w tym ryzyka kredytowego. Mamy również specjalistów z zakresu budownictwa i urządzeń technicznych, którzy mają doświadczenie w wycenach przedsiębiorstwa metodami majątkowymi. Dodatkowo, jako biegli sądowi, mamy kompetencje do udzielania opinii w sprawach sądowych związanych z wyceną przedsiębiorstwa.

Ciekawy przykład wyceny przedsiębiorstw

Jednym z ciekawych przykładów może być realizacja przez nasz zespół wyceny klubu piłkarskiego Zagłębie Sosnowiec (Zagłębie S.A.), gdzie nasi specjaliści z dziedziny wycen majątkowych oceniali wartość majątku Klubu. Istotnym aspektem tej wyceny były jednak Aktywa pozabilansowe, takie jak karty zawodnicze (prawa do zawodników) oraz spółki zależne czyli w tym przypadku klub hokejowy. Ta wycena przedsiębiorstw była przykładem połączenia doświadczenia naszych specjalistów z różnych dziedzin. Zarówno ekonomistów, którzy wycenili aktywa niematerialne (karty zawodnicze i znaki towarowe) oraz rzeczoznawców do wyceny środków trwałych. Raport z wyceny został pozytywnie przyjęty przez Zarząd, jak i przez właściciela tj. Miasto Sosnowiec, co potwierdzają udzielone referencje.

Nasze realizacje w zakresie określania wartości podmiotów gospodarczych sięgają od małych działalności gospodarczych. Obejmują również formy działalności takie jak jednoosobowa działalność gospodarcza oraz lokalnych firm. Dotyczą także dużych spółek, zarówno państwowych, jak i prywatnych. Należą do nich szpital specjalistyczny w Katowicach czy fabryka sprzętu medycznego w Żywcu.

Co otrzymuję w ramach usługi wyceny przedsiębiorstwa?

co otrzymuję w ramach wyceny przedsiębiorstwa

Wycena przedsiębiorstwa jest przez nas przekazywana w formie raportu z wyceny. Zawiera on część formalno-prawną, opis przedsiębiorstwa analizy branżowe, analizę spółki oraz wynik wyceny. Informacje zawarte w raporcie przedstawiamy w sposób przystępny i łatwy do zanalizowania. Zawsze wskazujemy też źródła użytych danych.

Ostatecznie oprócz samej wartości przedmiotu wyceny klient otrzymuje usystematyzowaną informację na temat swojego biznesu, gdzie wycena przedsiębiorstwa jest konkluzją. Informacja ta może pomóc w podjęciu nowych decyzji zarządczych.

Usługa w zakresie wyceny przedsiębiorstwa to również wsparcie klienta. Każdy nasz raport z wyceny spółki jest przygotowywany zgodnie z ustawą o rachunkowości oraz międzynarodowymi standardami wyceny (IVSC).  Pracujemy według uznanych standardów, co daje naszym klientom komfort w przypadku prezentacji wyceny przed sądem lub organami skarbowymi.

Jednak nasze wsparcie zaczyna się już na etapie przygotowywania informacji do wyceny przedsiębiorstwa. Wspieramy zarówno gromadzenie danych historycznych, jak i przygotowanie budżetów i projekcji. Wszystko po to, aby raport końcowy był rzetelny i przekonywujący.

Jakie są metody wyceny przedsiębiorstw?

Na podstawie określonego celu wyceny przedsiębiorstwa i zebranych informacji specjaliści z Kancelarii SIPEX wybierają odpowiednią metodę wyceny. Wycena przedsiębiorstwa ma wiele metod, jednak najczęściej stosowane są metody dochodowe, majątkowe i porównawcze.

Metody dochodowe

Metody dochodowe bazują na regule wartości bieżącej. W tej regule wartość aktywów jest wartością przyszłych oczekiwanych przepływów pieniężnych, pochodzących z tych aktywów. (1) Podstawą wyceny przedsiębiorstwa są przygotowane projekcje finansowe oraz oszacowany poziom ryzyka tego przedsiębiorstwa.

Najczęściej stosowana jest metoda zdyskontowanych przepływów pieniężnych zwana metodą DCF (Discounted cash flow). Opiera się na prognozie danych finansowych spółki. Kluczową kwestią jest obranie odpowiedniego współczynnika dyskontującego. Współczynnikiem dyskontującym jest tutaj kosztu kapitału przedsiębiorstwa. Ogólna formuła (modelu DCF wyceny przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części metodą dochodową może być zaprezentowana w postaci:

Wzór wyceny DCF

gdzie:

CFt       – oczekiwane dochody pieniężne w kolejnych latach

r          – stopa dyskontowa

t           – kolejne lata okresu obliczeniowego

n          – liczba lat okresu obliczeniowego

ReV     – wartość rezydualna

Proces wyceny przedsiębiorstwa tą metodą polega na:

– przygotowaniu projekcji finansowych i obliczeniu przepływów pieniężnych

– oszacowaniu współczynnika dyskontującego (poziomu ryzyka)

– obliczeniu wartości rezydualnej (wartości spółki po okresie szczegółowej prognozy)

– oszacowaniu wartości kapitału przedsiębiorstwa

– wykonaniu analizy wrażliwości podstawowych czynników wyceny

– faktyczna wycena przedsiębiorstwa

– przygotowanie raportu z wyceny przedsiębiorstwa

[1] Szablewski A., Tuzimek R. (red.), Wycena i zarządzanie wartością firmy, Poltext, Warszawa 2005.

[2] Jaki A. Wycena i kształtowanie wartości przedsiębiorstwa, wyd. IV poszerzone, Oficyna Wolters Kluwer business, Kraków 2008.

Metody majątkowe

Metody majątkowe należą do tradycyjnych metod wyceny przedsiębiorstw, gdzie wartość stanowi sumę poszczególnych aktywów przedsiębiorstwa. Tak obliczona wartość przedsiębiorstwa pomniejszana jest o zobowiązania. Należy mieć na uwadze to, że wycena przedsiębiorstwa w tych metodach może nie uwzględnić faktu odpowiedniego zorganizowania aktywów i zobowiązań, którego celem jest osiąganie dochodów. Poprzez stosowanie metod majątkowych poszczególne składniki majątku również mogą zostać oszacowane. W literaturze i praktyce wyróżnia się cztery rodzaje metod majątkowych:

  • Księgowa;
  • Skorygowanych aktywów netto;
  • Likwidacyjna;
  • Odtworzeniowa

Metoda księgowa

Wycena przedsiębiorstwa przygotowana tą metodą rzadko prowadzi do oszacowania wartości rynkowej. Jest to najprostsza metoda majątkowa. Jej zaletą jest to, że nie wymaga dużych nakładów. Podstawę do określenia wartości w tej metodzie stanowi bilans przedsiębiorstwa, który powinien być sporządzony na datę wyceny. Wartość przedsiębiorstwa określa się poprzez określenie różnicy między wartością księgową aktywów, a sumą wartości księgowej pasywów bieżących i zobowiązań długoterminowych. Podstawową wadą tej metody wyceny jest fakt, że wartość księgowa nie równa się z reguły wartości rynkowej.

Metoda skorygowanych aktywów netto

Wycena przedsiębiorstwa w metodzie SAN przyjmuje za punkt wyjścia wartość księgową (ewidencyjna). Następnie jest ona korygowana poprzez zaktualizowanie wartości aktywów i kapitałów obcych do ich wartości rynkowej. Podstawową zaletą tej metody wyceny jest możliwość szczegółowego argumentowania wyceny poszczególnych składników, co zwiększa wiarygodność wyceny. Metoda opiera się w dużej mierze na specjalistycznej wiedzy z zakresu wyceny środków trwałych. W tym również nieruchomości, wycen wartości niematerialnych i prawnych, a także z zakresu rachunkowości i ekonomii.

Procedura wyceny obejmuje następujące etapy:

  1. Ustalenie bilansu wycenianego przedsiębiorstwa,
  2. Przeprowadzenie niezbędnych korekt polegających na aktualizacji danych na dzień wyceny,
  3. Skorygowanie wartości wszystkich aktywów do ich wartości rynkowej,
  4. Skorygowanie wartości zobowiązań do ich wartości rynkowej,
  5. Określenie wartości przedsiębiorstwa.

Metoda likwidacyjna

Wycena przedsiębiorstwa tą metodą jest stosowana w przypadku całkowitej likwidacji majątku przedsiębiorstwa. Określona w tej metodzie wartość jest wartością likwidacyjną. Otrzymuje się ją odejmując od wpływów ze sprzedaży majątku przedsiębiorstwa koszty związane z likwidacją tego majątku. Należą do nich: koszty transportu, demontażu, odpraw pracowniczych, utylizacji). Metoda ta często zakłada sprzedaż majątku w formie wymuszonej. Czyli takiej, gdzie nie dotrzymuje się oczekiwanego okresu ekspozycji majątku na rynku celem uzyskania jak najlepszej ceny, ale oferuje się na tyle niską cenę, aby majątek mógł być szybko spieniężony. Metodą likwidacyjną otrzymuje się najniższą wartość wycenianej spółki.

Metoda odtworzeniowa

Metoda polega na ustaleniu nakładów, jakie musiałby ponieść inwestor, celem stworzenia przedsiębiorstwa o bardzo zbliżonym majątku do przedsiębiorstwa wycenianego. Odtworzenie majątku różni się od zastąpienia tym, że to pierwsze uwzględnia zużycie.

Metody porównawcze

Wycena przedsiębiorstwa metodą porównawczą polega na porównaniu wycenianego przedsiębiorstwa do spółek o podobnym profilu działalności. Spółki podobne muszą być notowane na rynku publicznym, lub dla których znane są szczegóły transakcji sprzedaży.

Podstawą porównań są wskaźniki rynkowe takie jak P/E (cena/zysku netto), P/BV (cena do wartości księgowej), P/S (cena do sprzedaży) lub EV/EBITDA (wartość kapitałów własnych do zysku operacyjnego z amortyzacją).

Bardziej technicznie, wycena przedsiębiorstwa metodą porównawczą polega na oszacowaniu wartości przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części. Proces ten realizowany jest poprzez obliczenie iloczynu bazy wyceny i mnożnika rynkowego.

Kto dokonuje wyceny przedsiębiorstwa?

kto dokonuje wyceny przedsiębiorstwa?

Wycena przedsiębiorstwa może być przeprowadzana przez różne podmioty, w zależności od kontekstu i celu wyceny. Oto niektóre z nich:

  • Zewnętrzne Firmy Wyceniające: Specjalistyczne firmy, takie jak SIPEX, oferujące usługi wyceny przedsiębiorstw, z zespołami ekspertów posiadającymi wiedzę branżową i doświadczenie w analizie finansowej.
  • Biegli Rewidenci: Profesjonaliści z doświadczeniem w analizie finansowej i audycie, którzy mogą przeprowadzić niezależne wyceny.
  • Inwestorzy: W kontekście potencjalnych transakcji, inwestorzy mogą także dokonywać własnych wycen przedsiębiorstw, aby lepiej zrozumieć ich wartość.

W Polsce nie istnieją państwowe uprawnienia w zakresie wyceny przedsiębiorstw. Jednak metody stosowane do wyceny są podobne do tych używanych przez rzeczoznawców majątkowych. W Kancelarii SIPEX, dbamy o wysoki standard naszych usług. Dlatego każda wycena przedsiębiorstwa jest ostatecznie weryfikowana przez osobę z uprawnieniami rzeczoznawcy majątkowego, co gwarantuje precyzję i wiarygodność naszych wycen.

Dodatkowo, wycenę przedsiębiorstwa może wykonać biegły sądowy na zlecenie sądu. Szczególnie w przypadkach sporów sądowych lub innych procedur prawnych, gdzie ocena wartości firmy jest niezbędna do rozstrzygnięcia sprawy. W Kancelarii SIPEX, osoby odpowiedzialne za przygotowywanie wycen są także biegłymi sądowymi. To dodatkowo podnosi standard oraz wiarygodność oferowanych przez nas usług wyceny.

Kiedy dokonuje się wyceny przedsiębiorstwa?

Z naszego doświadczenia wynika, że wyceny przedsiębiorstwa najczęściej dokonuje się w przypadku:

  • Transakcji kupna/sprzedaży: Jak fuzje, przejęcia z rozliczeniem np. w metodzie nabycia, wyjście/wstąpienie wspólnika.
  • Restrukturyzacji i przekształcenia formy prowadzonej działalności: W tym fuzje, podwyższanie kapitału oraz ustalanie cen emisyjnych akcji przy ofercie publicznej.
  • Wydzielania zorganizowanej części przedsiębiorstwa: Wycena przedsiębiorstwa może być niezbędna, gdy część firmy jest dzierżawiona lub sprzedawana.
  • Likwidacji działalności: Na przykład w sytuacji przymusowej.
  • Procesów sprawozdawczości finansowej: Jak testy na utratę wartości, ustalanie wartości środków trwałych, określenie przyszłych potrzeb zarządzania przedsiębiorstwem.
  • Optymalizacji podatkowej: W tym wycena znaków towarowych i innych składników niematerialnych/wartości niematerialnych, identyfikacja jakie są potrzeby podatkowe firmy.
  • Przygotowanej likwidacji tzw. Pre-pack: Wycena przedsiębiorstw może być niezbędna do określenia właściwej wartości aktywów i pasywów przedsiębiorstwa.
  • Badania opłacalności inwestycji: Analiza wartości przedsiębiorstwa może pomóc w ocenie opłacalności potencjalnych inwestycji.
  • Spraw sądowych: Wycena wartości przedsiębiorstwa może być wymagana w przypadku rozstrzygania sporów sądowych związanych z wartością przedsiębiorstwa.

Inne częste przypadki wyceny przedsiębiorstw

  • Testu Prywatnego Inwestora: Wycena przedsiębiorstw może pomóc w ocenie atrakcyjności inwestycji dla prywatnych inwestorów.
  • Zabezpieczenie wierzytelności kredytodawcy: Wycena przedsiębiorstwa może być niezbędna do zabezpieczenia zobowiązań kredytowych przedsiębiorstwa.
  • Wewnętrzne nieporozumienia lub rozliczenia: W przypadku wewnętrznych sporów lub rozliczeń między wspólnikami, wycena przedsiębiorstwa może pomóc w ich rozstrzygnięciu.
  • Utrata wartości aktywów: Wycena wartości przedsiębiorstwa może być niezbędna do ustalenia obecnej wartości aktywów firmy, jeżeli zaszła ich utrata wartości.
  • Ustalanie wyników działalności przedsiębiorstwa i zarządu: Wycena przedsiębiorstwa może być wykorzystana do analizy wyników działalności przedsiębiorstwa oraz oceny efektywności zarządu.
  • Wypłata odszkodowań: W przypadku konieczności wypłaty odszkodowań, wycena przedsiębiorstwa może pomóc ustalić właściwą wartość.
  • Postępowania upadłościowego.
  • Łączenia (badanie planu połączenia spółek) lub podziału przedsiębiorstw.
  • Podwyższania kapitału lub umarzania akcji i udziałów.

Jakie dokładnie usługi świadczy Kancelaria SIPEX?

Poniżej przedstawiamy listę usług:

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

1. Ile trwa proces wyceny przedsiębiorstwa?

To jak długo będzie trwał proces wyceny zależy od skomplikowania wyceny i może trwać od dwóch do kilku tygodni. W tym aspekcie staramy się zawsze uzgodnić dogodny termin oddania raportu, dlatego kolejne etapy pracy planujemy już na samym początku. W indywidualnych przypadkach termin realizacji zlecenia może być skrócony.

2. Ile kosztuje wycena firmy?

Cena wyceny zależy od czasochłonności zlecenia. Na czasochłonność składa się kilka czynników tj. wielkość przedsiębiorstwa, zastosowana metodologia, specyfika celu wyceny.
Większe przedsiębiorstwo to zazwyczaj więcej zależności, uwarunkowań branżowych i porostu więcej informacji do przeanalizowania. To sprawia, że koszt wyceny jest wyższy.
Również wybór jednej z opisanych wcześniej metod skutkuje innym nakładem prac potrzebnych do oszacowania wartości spółki. W przypadku metod majątkowych duże znaczenie ma ilość i poziom technologiczny aktywów trwałych. Wycena mniejszej ilości prostych środków trwałych będzie mniej czasochłonna, niż wycena wielkiego zakładu produkcyjnego wykorzystującego nowoczesne technologie.

3. Gdzie znajdę dodatkowe informacje o wycenie przedsiębiorstw?

Więcej informacji można znaleźć w naszym poradniku.
Jeżeli potrzebujesz informacji ogólnej możesz skorzystać ze strony Damodaran

Stosowane standardy zawodowe „Ogólne zasady wyceny przedsiębiorstw”

Ogólne zasady wyceny przedsiębiorstwa

Oszacowanie wartości firmy jest istotne, tak dla potrzeb bieżącego zarządzania przedsiębiorstwem, jak i z punktu widzenia bezpieczeństwa obrotu gospodarczego, czy strategicznego zarządzania wartością firmy. Wycena firmy jest procesem, którego wyniki wykorzystują również zewnętrzni użytkownicy. Należą do nich uczestnicy rynku kapitałowego (np. inwestorzy), kontrahenci, czy organy państwowe (np. urząd skarbowy, GUS, PARP).

Wypracowane standardy

Dla bezpieczeństwa obrotu gospodarczego w krajach UE wprowadzono standardy wyceny przedsiębiorstw. Są one wypracowywane przez organizacje zawodowe skupiające wokół siebie ekspertów z tej tematyki. Są to np. The European Group of Valuers’ Associations (TEGoVA) z siedzibą w Brukseli – odpowiedzialna za upowszechnienie Europejskiego Standardu Wyceny (European Valuation Standards, czyli EVS), czy the International Valuation Standards (IVS) Council z siedzibą w Londynie – odpowiedzialna za upowszechnienie Międzynarodowego Standardu Wyceny (International Valuation Standards, czyli IVS).

Polska, jako członek Unii Europejskiej oraz członek TEGoVA implementowała te rekomendacje przez opracowanie „Krajowego Standardu Wyceny Specjalistycznej”. Opracowywane i skodyfikowane procedury oraz normy postępowania w zakresie wycen firm umożliwiają ich porównywalność oraz zwiększają łatwość weryfikacji, co przekłada się na poprawę bezpieczeństwa obrotu gospodarczego. Aktualnie standardy zawodowe zostały prawnie uregulowane wyłącznie w odniesieniu do rzeczoznawcy majątkowego. Dlatego obecnym stanie prawnym opracowane i przyjęte przez Polską Federację Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych „Powszechne Krajowe Zasady Wyceny” mają charakter dobrowolny. Stosują je rzeczoznawcy majątkowi zrzeszeni w federacji, oraz Ci, którzy uwzględniają dobre praktyki zawodowe wyceny przedsiębiorstw.

Nasze standardy w wycenie przedsiębiorstw

Podstawowym stosowanym przez nas standardem jest Standard „Ogólne zasady wyceny przedsiębiorstw” (dawniej: nota interpretacyjna nr 5). Poniżej przedstawiamy zasady i reguły, które stosujemy:

  • Stosowanie zasad etyki: W naszej firmie mamy obowiązek postępować etycznie, profesjonalnie i obiektywnie. Dbamy o informowanie o potencjalnych konfliktach interesów i chronimy poufność informacji, zapewniając naszym klientom zaufanie i wiarygodność.
  • Przestrzeganie podstawowych zasad wyceny: Realizujemy pełną wycenę przedsiębiorstwa, uproszczoną wycenę oraz kalkulację wartości przedsiębiorstwa, dostosowując nasze metody do specyfiki każdego zlecenia, z uwzględnieniem ich cech i ograniczeń.
  • Realizowanie celów i funkcji wyceny: Nasze usługi wyceny przedsiębiorstw służą różnym celom, od doradztwa i argumentacji, przez mediację i zabezpieczenie, aż po informowanie. Dzięki temu możemy wspierać naszych klientów w różnych sytuacjach, takich jak kupno/sprzedaż, postępowania upadłościowe, czy fuzje przedsiębiorstw.
  • Określanie przedmiotu wyceny: W naszej praktyce definiujemy przedmiot wyceny jako całe przedsiębiorstwo, jego część zorganizowaną lub udziały w kapitale własnym, uwzględniając aspekty takie jak kontrola czy płynność.
  • Zastosowanie podstawowych założeń wyceny przedsiębiorstw: W naszych analizach wykorzystujemy założenia takie jak kontynuacja działalności, likwidacja działalności (w sytuacji nieprzymusowej i przymusowej) oraz likwidacja zbędnych aktywów, aby dokładnie ocenić wartość przedsiębiorstwa.
  • Przyjęcie standardów wartości: Ustalamy wartość przedsiębiorstw według różnych kategorii, takich jak godziwa wartość rynkowa, wartość sprawiedliwa, wartość inwestycyjna i wartość wewnętrzna, stosując odpowiednie definicje i zastosowania.

Dodatkowe, specjalistyczne standardy

  • Wykorzystanie podejść w wycenie: W naszej praktyce stosujemy podejścia majątkowe, dochodowe i porównawcze, korzystając z charakterystycznych metod dla każdego z nich, aby zapewnić dokładność i wszechstronność naszych wycen przedsiębiorstw.
  • Zastosowanie dyskont i premii: W procesie wyceny udziałów stosujemy premie i dyskonta, dokładnie określając wartość bazową i uzasadniając każde zastosowanie premii lub dyskonta, aby nasze wyceny przedsiębiorstw były precyzyjne i wiarygodne.
  • Dochodzenie do rekomendowanej wartości: W naszej pracy skupiamy się na dokładnym dochodzeniu do rekomendowanej wartości, radząc sobie z różnicami wynikającymi z różnych metod wyceny przedsiębiorstw, aby nasze rekomendacje były oparte na solidnych danych.
  • Zakres analizy i sposób raportowania: W naszych raportach z wyceny przedsiębiorstwa zawieramy wszystkie kluczowe elementy, takie jak specyfikacja warunków zlecenia, opis przedsiębiorstwa, Analiza ekonomiczno-finansowa, opis metod wyceny, rekomendacja wartości oraz różne klauzule i oświadczenia, zapewniając kompletność i przejrzystość informacji.
  • Opracowanie i przestrzeganie standardów: W naszej firmie przestrzegamy opracowanych i zaakceptowanych standardów wyceny przedsiębiorstw, opierając się na wiedzy i doświadczeniu naszego zespołu, a także na proces

Podsumowanie stosowanych standardów

Wartość firmy oszacowana przez specjalistyczną jednostkę zwiększa jej trafność. Tym samym zwiększa się jej użyteczność przez precyzyjne określenie każdego elementu funkcjonowania przedsiębiorstwa i przedstawienia go w formie gotówkowej. Firmy specjalistyczne zatrudniające doświadczonych ekspertów, zarówno zewnętrznych jak i wewnętrznych z różnych obszarów, np. przekształcenia, restrukturyzacja, doradztwo biznesowe, księgowość, podatki, mają możliwość opracowania kompleksowej wyceny firmy, co zwiększa zakres jej wykorzystania do procesów zarządzania, czy w postępowaniach upadłościowych, przekształceniowych, ale i w bieżącej działalności firmy.

Co ważne:
  • Wycena firmy z uwagi na szerokie zastosowanie stanowią istotny dokument mający znaczenie dla obrotu gospodarczego
  • Usługi z tego zakresu powinny wykonywać osoby postępujące zgodnie z zasadami etyki zawodowej
  • Wycena przedsiębiorstwa jest procesem umożliwiającym ocenę sprawności operacyjnej jednostki, wartość rynkową firmy, efektywność wykorzystania kapitałów własnych
  • W Polsce brak jest uregulowań prawnych, w zakresie wyceny przedsiębiorstwa.

Specyficzne cele, przedmioty i funkcje wyceny przedsiębiorstwa

Jakie funkcje spełniają wyceny przedsiębiorstwa?

  1. Funkcja doradcza (decyzyjna): Nasze usługi zapewniają kompleksową asystę doradczą w zakresie transakcji kapitałowych oraz innych strategicznych decyzji zarządczych. Dostarczamy niezbędne informacje, które są kluczowe dla podejmowania świadomych decyzji inwestycyjnych i operacyjnych.
  2. Funkcja argumentacyjna: W procesie negocjacji zapewniamy stronie kontraktującej wsparcie informacyjne dotyczące wartości przedsiębiorstwa, co pozwala wzmocnić jej pozycję negocjacyjną. Nasze analizy dostarczają rzetelnych argumentów mających na celu optymalizację warunków transakcji.
  3. Funkcja mediacji: W sytuacjach, gdy strony transakcji kapitałowej mają rozbieżne oceny wartości przedsiębiorstwa, nasza rola mediacyjna polega na dostarczeniu obiektywnych informacji mających na celu zbliżenie stanowisk i ułatwienie osiągnięcia porozumienia.
  4. Funkcja zabezpieczająca: Nasze usługi wyceny przedsiębiorstw pełnią funkcję zabezpieczającą, dostarczając informacji o wartości przedsiębiorstwa w celu ochrony klienta przed potencjalnymi negatywnymi skutkami sporów wartościowych. Jest to istotne dla minimalizowania ryzyk i zapewnienia stabilności finansowej.
  5. Funkcja informacyjna: W kontekście zarządzania przedsiębiorstwem, dostarczamy istotne informacje uzyskane w procesie wyceny, które służą jako wsparcie w procesie decyzyjnym, planowania strategicznego oraz kontroli zarządczej. Te informacje są kluczowe dla efektywnego zarządzania i rozwoju przedsiębiorstwa.

Jak wygląda wycena przedsiębiorstwa upadłego?

  1. W sytuacji, gdy przewiduje się zbycie całokształtu przedsiębiorstwa ogłoszonego upadłym, w ramach procesu spisu inwentarza i wyceny masy upadłościowej, lub odrębnie w przypadku, gdy perspektywa takiej transakcji zaistnieje na etapie późniejszym, ekspert nominowany przez syndyka ma obowiązek wykonania szczegółowej charakterystyki oraz oceny wartości przedsiębiorstwa podlegającego upadłości.
  2. Dokumentacja opisowa przedsiębiorstwa powinna zawierać zdefiniowanie jego głównego przedmiotu działalności, identyfikację nieruchomości wchodzących w skład majątku przedsiębiorstwa, ich powierzchnię, a także oznaczenia rejestrów gruntów lub zbiorów dokumentów, wymienienie pozostałych aktywów trwałych, potwierdzone prawa majątkowe oraz obciążenia i zabezpieczenia.
  3. W ramach procedury wyceny, należy indywidualnie przedstawić wartość przedsiębiorstwa w jego całości oraz wartość wydzielonych i zorganizowanych części majątkowych, które mogą być przedmiotem oddzielnej sprzedaży.
  4. W przypadku, gdy poszczególne komponenty majątkowe przedsiębiorstwa są obciążone hipoteką, zastawem rejestrowym, skarbowym, morskim lub innymi prawami i ograniczeniami, w procesie wyceny przedsiębiorstw konieczne jest wyróżnienie tych, które zachowują swoją ważność po dokonaniu sprzedaży. Należy również odrębnie określić ich wartość rynkową oraz porównać tę wartość z ogólną wartością przedsiębiorstwa.
  5. Zastrzeżenia i uwagi dotyczące wykonanego opisu i wyceny przedsiębiorstwa mogą być zgłaszane w terminie siedmiu dni od dnia publicznego ogłoszenia o ich przekazaniu sędziemu-komisarzowi. Weryfikacją i rozstrzyganiem tych zastrzeżeń zajmuje się sędzia-komisarz. W sytuacji wystąpienia wątpliwości co do wiarygodności lub dokładności wykonanych dokumentów, sędzia-komisarz wyznacza kolejnego biegłego do przeprowadzenia ponownego procesu charakterystyki i wyceny.
  6. Regulacja zawarta w ustępie 4 znajduje odpowiednie zastosowanie również w przypadku przedmiotów, wierzytelności oraz innych praw majątkowych, które zostały przeniesione na wierzyciela w celu zabezpieczenia należności, pod warunkiem, że są one przeznaczone do sprzedaży jako część przedsiębiorstwa.

Specyfika wyceny małego i średniego przedsiębiorstwa

Istotnym czynnikiem determinującym metodę wyceny przedsiębiorstwa jest jego rozmiar. W Polsce dominującą grupą przedsiębiorstw są mikro, małe i średnie. Zgodnie z danymi GUS „Działalność przedsiębiorstw niefinansowych w 2017, w ogólnej liczbie aktywnych przedsiębiorstw w Polsce podmioty mikro stanowiły 96,5%, małe 2,6%, średnie 0,7%, duże 0,2%. Uwzględniając specyfikę firm tego sektora należy wskazać, że wycena przedsiębiorstwa nie jest zadaniem prostym. Toteż wymaga od wyceniającego większego nakładu pracy. Wycena przedsiębiorstwa przeprowadzona w odniesieniu do podmiotu z tego sektora powinna obejmować czynniki zewnętrzne. Zaliczamy do nich otoczenie prawne czy rynkowe. Nie mniej istotne są czynniki wynikające z jego specyfiki. Są to bezpośrednie uczestnictwo właściciela w zarządzaniu przedsiębiorstwem, uzależnienie od kluczowych kontrahentów, powiązanie kapitałowe i majątkowe przedsiębiorstwa z właścicielem. Z tego względu przeprowadzając wycenę podmiotu z tego sektora należy dokonać odpowiednich korekt, zapewniając tym samym poprawność oszacowanej wartości firmy.

Wprowadzenie korekt do wyników finansowych

Wycena firmy z uwzględnieniem korekt pozwala na wyodrębnienie majątku wycenianego podmiotu. Wyodrębnienie powoduje, że wyniki oraz generowane przepływy pieniężne obejmują wyłącznie elementy związane z działalnością operacyjną. Zasadniczym elementem przy szacowaniu wartości jest zidentyfikowanie funkcji właściciela w realizacji ich działalności operacyjnej. W szczególności stopnia zależności między wynikami realizowanymi przez przedsiębiorstwo a zaangażowaniem właściciela. Rozpoczynając wycenę przedsiębiorstwa należy przeanalizować w pierwszej kolejności dane finansowe. Ich źródłem pochodzenia są nie tylko księgi handlowe, ale także dane pochodzące z planów, prognoz, czy budżetów. Praktyka wycen wskazuje, na częste niespójności prezentowanych danych. Brak ich rzetelności i wiarygodności – dotyczy w szczególności tych podmiotów, które nie podlegają badaniu przez biegłego rewidenta.

Należy także wskazać, że niektóre podmioty należące do tego sektora (tzw. mali podatnicy) mogą prowadzić uproszczoną księgowość KPiR. Prowadzenie podatkowej księgi przychodów i rozchodów utrudnia pozyskanie danych niezbędnych do określenia wartości firmy. Brak rzetelnej informacji o sytuacji majątkowej wynikającej z bilansu, rentowności wynikającej z rachunku zysków i strat czy finansowej pochodzącej z rachunku przepływów pieniężnych nie wyklucza możliwości przeprowadzenia wiarygodnego szacunku w oparciu o dane wynikające z ewidencji podatkowych. Ten rodzaj ewidencji jest szczególnie powszechny w działalnościach jednoosobowych, spółkach cywilnych, partnerskich oraz spółce jawnej. Uproszczenia wprowadzone do celów podatkowych wymagają od wyceniającego dodatkowych nakładów pracy. Głównie brak podziału przychodów i kosztów na operacyjne i niezwiązane z działalnością operacyjną. Dotyczy to również braku podziału wyniku na działalności operacyjnej i finansowej.

Wynik podatkowy w wycenie małego przedsiębiorstwa

Dodatkowym ograniczeniem w wycenie takiego małego podatnika w oparciu o dane pochodzące z uproszczonej księgowości jest zawarcie w niej informacji do celów podatkowych. Tym samym dochód z niej wynikający jest dochodem podatkowym (podstawą opodatkowania), nie zaś wynikiem działalności, oznacza to, że należy te wyniki zmodyfikować i dostosować do potrzeb wyceny przedsiębiorstwa. Kolejnym ograniczeniem w wycenie małego podatnika prowadzącego uproszczoną księgowość jest wycena składników majątkowych. Składniki majątkowe podlegają amortyzacji jedynie do celów podatkowych, co oznacza, że stawki i metody amortyzacji są określane na podstawie przepisów prawa podatkowego. Tym samym nie uwzględniają one takich czynników jak: okres ekonomicznej użyteczności, stopień wykorzystania środków trwałych.

Powyższe ograniczenia są istotne dla wyceny firmy. Wymagają od wyceniającego przyjęcia pewnych założeń i uproszczeń oraz odpowiedniej wiedzy analitycznej i umiejętności. Działania związane z wyceną przedsiębiorstwa powinny być poprzedzone czynnościami analitycznymi. Czynności te obejmują wydzielenie i sklasyfikowanie przychodów, określenie składników kapitału obrotowego, zapotrzebowania na niego oraz zmienność w badanym okresie. Zgromadzone i sklasyfikowane w ten sposób informacje mogłyby stanowić podstawę do sporządzenia uproszczonego bilansu. Taki bilans posłużyłby do rzetelnej wyceny dochodowej (np. DCF). Warunkiem zastosowana metody majątkowej przy szacowaniu wartości firmy prowadzącego ewidencje podatkową jest oddzielenie składników majątkowych znajdujących się wyłącznie w gestii podmiotu od tych składników majątkowych, które są wykorzystywane na potrzeby osobiste właściciela lub właścicieli.

Wynagrodzenie właściciela

Kolejnym elementem niezbędnym do przeprowadzenia wyceny majątkowej takiego przedsiębiorstwa jest pozyskanie przez wyceniającego informacji, co do źródeł jego finansowania ( np. wyników działalności, poziomu dochodów, poziomu kapitałów własnych) oraz zachodzących w nim przepływów pieniężnych (np. prognozowanych w przyszłości wpływów finansowych) . Ostatnim elementem, który należy uwzględnić wyceniając firmę prowadzącą uproszczoną księgowość, jest wynagrodzenie przedsiębiorcy. Wynagrodzenie przedsiębiorcy, zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie stanowi kosztu uzyskania przychodu. Oznacza to, że nie jest ono uwzględniane w ewidencji podatkowej. Z tego względu niezbędne jest przeprowadzenie korekty dotyczącej wynagrodzenia przedsiębiorcy polegającej na uwzględnieniu go w kosztach działalności operacyjnej wycenianego podmiotu w procesie wyceny przedsiębiorstw.

Czynniki wartościujące małe firmy

Uwzględniając właściwości małego i średniego przedsiębiorstwa, do których należą: brak możliwości oddziaływania na otoczenie, ograniczone możliwości zarządzania strategicznego, łączenie pracy i kapitału, niski stopień sformalizowania procesu decyzyjnego, kluczowe w kontekście poprawności i kompletności szacunku firmy jest określenie czynników wartości tych podmiotów, a w szczególności nośników wpływających na nie. Kluczowym aspektem wyceny firmy z tego sektora jest określenie schematu identyfikującego czynniki jego wartości, a następnie siły ich oddziaływania na wartość firmy.

Oszacowanie wartości małego przedsiębiorstwa z uwzględnieniem tych czynników warunkuje jej poprawność. Ostatecznie daje możliwość wykorzystania jej jako narzędzia wspomagającego zarządzanie firmą, procesy przekształceniowe, czy też jako dowód w postępowaniu podatkowym. Oszacowanie wartości pozwala określić także jej mocne i słabe strony. Dlatego zasadne jest wykorzystanie analizy poszczególnych nośników mających wpływ na czynniki wartości.

  • Klasyfikując przedsiębiorstwa według kryterium rozmiarów należy uwzględnić: poziom obrotów ze sprzedaży netto, poziom zatrudnienia, sumę aktywów,
  • Wyceniając firmę z sektora małych i średnich przedsiębiorstw należy dokonać pewnych założeń,
  • Małe i średnie przedsiębiorstwa znacznie różnią się od dużych przedsiębiorstw, co do struktury organizacyjnej (często brak zarządu), okresu reakcji na zmiany zachodzące w otoczeniu (np. wysoka wrażliwość na zmiany cen rynkowych),
  • Niezbędnym elementem szacowania wartości firmy z tego sektora powinno być określenie czynników wartości oraz siły ich oddziaływania,
  • Określenie czynników wartości i siły oddziaływania na nią jest uzasadnione tak z punktu samej wyceny przedsiębiorstw jak i samego procesu zarządzania, czy określenia możliwości i ograniczeń w rozwoju wycenianego podmiotu,
  • Wycena przedsiębiorstwa z sektora MSP jest istotnym narzędziem wspomagającym proces poszukiwania inwestora, czy ekspansji na rynki kapitałowe.

Specyfika wyceny przedsiębiorstwa rodzinnego

Specyfika wyceny przedsiębiorstwa rodzinnego

Wycena przedsiębiorstwa rodzinnego ma swoją specyfikę. Uwzględniając takie czynniki jak:

  • Poziom zatrudnienia członków rodziny w przedsiębiorstwie oraz aktywny ich udział w zarządzaniu,
  • Stopień oddziaływania przedsiębiorstwa na ścieżkę kariery zawodowej członków rodziny,
  • Istotność wpływu stosunków rodzinnych na sukcesję własności i kontroli przedsiębiorstwa,
  • Kształtowanie misji oraz wizji przedsiębiorstwa w oparciu o tradycje rodzinne,
  • Familijną strukturę organizacyjną,
  • Brak rozgraniczenia między rodziną a przedsiębiorstwem,
  • Istnienie historycznej zależności między przedsiębiorstwem a rodziną,
  • Stopień sfinansowania działalności przedsiębiorstwa ze środków własnych właściciela i jego rodziny,

– należy sklasyfikować takie przedsiębiorstwo, jako firmę rodzinną.

Gospodarka Kapitałowa w Przedsiębiorstwach Rodzinnych

Te podmioty, choć należą do sektora małych i średnich przedsiębiorstw, to jednak różnią się od nich – wysokim poziomem zaangażowania kapitałów własnych. Cechą odróżniającą biznes rodzinny jest połączenie zarządu i własności, zatrudnienie członków rodziny, przy czym co najmniej jeden z nich ma istotny wpływ na zarządzaniem przedsiębiorstwem. Zaletą tej grupy przedsiębiorstw jest ich silny związek z właścicielem, przez co nie są one podatne na wrogie przejęcia, sprzedaż oraz zmiany konkurencyjne.

Reinwestycje i Stabilność Gospodarcza

Kolejną właściwością tego typu przedsiębiorstw jest ich wysoka skłonność do reinwestowania w celu utrzymania i pomnażania majątku. Tym samym ich działania są w większym stopniu skoncentrowane na podejmowaniu długoterminowych inwestycji – koncentracja na przyszłości, aniżeli na kształtowaniu doraźnych zysków przez maksymalizację wartości bieżącej transakcji. Z tego względu odgrywają one istotną rolę w stabilizacji gospodarczej. W oparciu o tą właściwość należy wskazać, że cel ekonomiczny w odniesieniu do przedsiębiorstw rodzinnych jest wtórny do planu długofalowego tj. trwania przedsiębiorstwa, co nie jest właściwe dla wszystkich organizacji komercyjnych.

Wady i Ograniczenia Finansowania

Dodatkowo należy wskazać, że podmioty należące do tej grupy często prowadzą działalność w niszach rynkowych, przez co działają bardziej odpowiedzialnie oraz w większym stopniu dostosowują swą działalność do potrzeb lokalnej społeczności. Na tym tle należy wskazać wady firm rodzinnych. Jedną z nich jest ograniczona dostępność źródeł finansowania, czyli niedokapitalizowanie, zwłaszcza w pierwszych fazach ich rozwoju. Jedną z kluczowych przyczyn niedostatku kapitałów własnych jest brak ogólnie przyjętych metod ich szacowania, a także brak wiedzy właścicieli, co do potrzeby okresowych wycen przedsiębiorstwa w celu pomiaru przyrostu jego wartości.

Metody Wyceny przedsiębiorstw

Wyceniając przedsiębiorstwo rodzinne, np. na potrzeby transakcji sprzedaży, należy przede wszystkim uwzględnić jego specyfikę oraz konieczność modyfikacji metod.

Analiza Powiązań Właściciela z Przedsiębiorstwem

Wyceniając biznes rodzinny należy w pierwszej kolejności określić stopień powiązania z nią właściciela, a także znaczenie właściciela dla ciągłości jej działalności. Jeżeli istnieją silne związki właściciela z przedsiębiorstwem (np. jednoosobowa działalność gospodarcza, spółka, w której wspólnicy są spokrewnieni lub spowinowaceni, wysoki udział kapitałów własnych) to może oznaczać to, że jego lub ich obecność jest jednym z kluczowych warunków działania oraz rentowności. Ta zależność wymaga przyjęcia pewnych założeń i ogranicza możliwość zastosowania w procesie wyceny przedsiębiorstw metody zdyskontowanych przepływów pieniężnych.

Ograniczenia Podejścia Rynkowego

Kolejnym ograniczeniem przy określaniu wartości firmy rodzinnej jest fakt, że działają one często w niszach rynkowych, co znacznie ogranicza, a czasem nawet wyklucza podejście rynkowe (brak możliwości zastosowania metody mnożników rynkowych). Ponadto metoda ta do określenia wartości przedsiębiorstwa wykorzystuje wartości mnożników wyznaczanych dla spółek notowanych na giełdach papierów wartościowych. Ze względu na ograniczenia w dostępności do rynków kapitałowych, firmy z tego sektora nie powinny być wyceniane tą metodą. Kolejnym ograniczeniem w zastosowaniu metody mnożników rynkowych do wyceny firmy rodzinnej jest to, że bazuje ona na porównywalności wycenianych przedsiębiorstw. Specyfiką firm rodzinnych jest to, że posiadają one indywidualne cechy, co nadaje im niepowtarzalny charakter.

Wycena przedsiębiorstwa rodzinnego powinna opierać się na podejściu majątkowym, np. metodzie skorygowanych aktywów netto lub odpowiednio zmodyfikowanych metodach dochodowych.

Co ważne:
  • Firmy rodzinne stanowią podgrupę małych i średnich przedsiębiorstw,
  • Firmy rodzinne charakteryzując się silnym związkiem zarządzania z właścicielem
  • Wycena przedsiębiorstwa rodzinnego powinna uwzględnić znaczenie właściciela dla ciągłości działalności operacyjnej
  • Nie należy wyceniać firm rodzinnych metodą mnożników ze względu na ograniczenia w dostępności do rynków kapitałowych
  • Wyceniający powinien zastosować takie metody obliczania wartości przedsiębiorstwa rodzinnego, które uwzględniają przede wszystkim nakład pracy, pieniędzy i środków rzeczowych na utworzenie i jego funkcjonowanie.

Przykład wyceny przedsiębiorstwa:

Wycenialiśmy mleczarnię z okolic Radomia. Przedsiębiorstwo prowadzone jest w formie działalności rodzinnej. Dlatego zbadaliśmy dodatkowe czynniki, takie jak oddziaływanie właścicieli na działalność operacyjną, koszty wynagrodzeń rodziny czy strukturę organizacyjną.

Wycena firmy, jako przedmiot opinii biegłego w postępowaniu sądowym w sprawach gospodarczych

Normy prawa materialnego wskazują, że sąd może zasięgnąć opinii biegłych lub biegłego, jeżeli uzna, że jest to niezbędne dla stwierdzenia okoliczności danej sprawy. W takich przypadkach sąd może zwrócić się do instytucji naukowej lub specjalistycznej w celu wydania opinii. Należy, zatem wskazać, że wartość firmy określona przez biegłego stanowi materiał dowodowy w danej sprawie.

Kwalifikacje Biegłych do wyceny przedsiębiorstw

Biegłymi z zakresu wyceny przedsiębiorstwa mogą być zarówno osoby wpisane decyzją prezesa sądu na listę biegłych, jak i podmioty spoza tej listy powoływani przez sędziego w zależności od przedmiotu sprawy, w takiej sytuacji odpowiedzialność za jego kwalifikacje spoczywa na sądzie.

Przykłady powołania biegłych

Przykładowo sąd w sprawach związanych z działaniem zarządu na szkodę spółki może powołać biegłego z zakresu wyceny przedsiębiorstw, jeżeli uzna, że wycena firmy jest kluczowym aspektem stanowiącym dowód w sprawie.

Biegły lub kilku biegłych może być wezwanych przez sąd, jeżeli uzna on po wysłuchaniu wniosków stron, że wymaga tego specjalistyczny charakter sprawy.

Inne Instancje Powołania Biegłych z zakresu wyceny przedsiębiorstwa

Innym przykładem znaczenia potwierdzającym rolę biegłego w postępowaniach sądowych w sprawach gospodarczych jest możliwość jego powołania przez organ administracji publicznej, jeżeli uzna on, że w danej sprawie wymagane są wiadomości specjalistyczne.

Także organy podatkowe mogą powołać na biegłego osobę posiadającą wiedzę specjalistyczną w danej sprawie w celu wydania opinii, co do wartości firmy. Ponadto, jeżeli przepisy podatkowe wymagają opinii biegłego to jego powołanie następuje z urzędu. Okolicznością wymagającą powołania biegłego z urzędu jest przykładowo konieczność oszacowania podstawy opodatkowania w podatku od czynności cywilnoprawnych. Tam podstawą opodatkowania jest wartość rynkowa rzeczy lub praw majątkowych sprzedawanego przedsiębiorstwa. Należy, zatem wskazać, że biegły, w tym także biegły z zakresu wyceny firmy pełnią istotną rolę w procesach gospodarczych. Wydane przez nich opinie, czy sporządzone szacunki stanowią materiał dowodowy. Dotyczy to sporów gospodarczych: powództwa przeciwko wspólnikowi, czy zarządowi spółki o świadome działanie na jej szkodę, czy w sprawach o odszkodowanie majątkowe. A także w sporach między wierzycielem a dłużnikiem. Wyceny przedsiębiorstw są także sporządzane w sprawach cywilnych o podział majątku np. w przypadku ustanowienia rozdzielności majątkowej (rozwód).

Konsekwencje Procesowe

Ze względu na kluczowe znaczenie biegłego dla postępowania procesowego jest posiadanie przez niego odpowiednich kwalifikacji oraz umiejętności zawodowych. Wycena firmy do celów procesowych powinna być sporządzona przez osobę legitymującą się rzetelnym przygotowaniem zawodowym, oraz innymi umiejętnościami tj. właściwej prezentacji i obrony opinii przed sądem. Uwzględniając konsekwencje procesowe biegły powinien wykazać znajomość reguł stosowanych w wycenie przedsiębiorstw. Powinien również dokonywać ich ciągłej aktualizacji oraz dążyć do podnoszenia kwalifikacji.

Zasady Sporządzania Wyceny przedsiębiorstw przez biegłego, gdy tematem jest wycena przedsiębiorstwa

Wycena przedsiębiorstw dla potrzeb procesowych, ze względu na jej znaczenie powinna być sporządza z nienaganną starannością, tj. z zachowaniem zasad zawodowych, a w szczególności nie może zawierać w sobie sprzeczności, niepełności czy niejasności. W szczególności wycena przedsiębiorstwa w postępowaniach sądowych powinna wskazywać na:

  • Posiadanie przez biegłego wiedzy specjalistycznej,
  • Logikę postępowania biegłego oraz jej zgodność z doświadczeniem życiowym i wskazaniami wiedzy,
  • Kompletność i jasność. Przy czym kompletność oznacza ujęcie w przedkładanej wycenie wszystkich istotnych składników majątkowych oraz innych istotnych zmiennych mających wpływ na wartość wycenianej firmy. Są to np. pozycja rynkowa, struktura kontrahentów i klientów. Przez jasność należy rozumieć sporządzenie opinii w taki sposób, aby wykorzystany w niej aparat pojęciowy był zrozumiały dla czytelnika, nawet niezbyt zorientowanego w przedmiocie wycen przedsiębiorstw.
  • Wyjaśnienie ewentualnych sprzeczności z innymi opiniami sporządzonymi w toku postępowania sądowego.

Elementy wyceny przedsiębiorstwa w procesie sądowym

Choć brak jest ujednoliconego wzoru w tym zakresie procesowej to należy stwierdzić na podstawie przesłanek oceny przez sąd materiału dowodowego, że powinna ona zawierać, co najmniej:

  • Datę i miejsce sporządzenia opinii,
  • Autora opracowanej opinii,
  • Specjalizację biegłego,
  • Przedmiot szacunku,
  • Określenie podstawy formalnej,
  • Cel i zakres wyceny przedsiębiorstw,
  • Materiały, na których bazował biegły przy sporządzaniu opinii,
  • Wskazanie źródeł wiedzy specjalistycznej,
  • Podstawowe informacje o przedsiębiorstwie,
  • Przegląd sytuacji ekonomiczno-finansowej,
  • Opis zastosowanej metodologii,
  • Analizę wyników oraz wnioski

Co ważne:
  • Sąd, organy administracji publicznej, organy podatkowe mogę powołać biegłego, jeżeli w toku danego postępowania wycena firmy okaże się istotnym dowodem w sprawie
  • Wycena firmy w postępowaniach sądowych, administracyjnych i podatkowych stanowi istotny materiał dowodowy,
  • Osoba dokonująca szacunku do celów procesowych powinna odznaczać się nie tylko wiedzą, ale także odpowiednimi umiejętnościami, a także zasadami etyki zawodowej,
  • Wycena firmy do celów procesowych powinna spełniać określone wymagania merytoryczne

Przykład wyceny z naszego doświadczenia:

Specjaliści SIPEX są biegłymi sądowymi z zakresu wyceny przedsiębiorstw, nieruchomości oraz aktywów niematerialnych. Wycenialiśmy np. przedsiębiorstwo z branży HoReCa z Wrocławia, a także jego poszczególne aktywa na potrzeby przygotowanej likwidacji (pre-pack).

Wycena przedsiębiorstwa a ryzyko podatkowe

Sprzedaż firmy, czyli wartości całego biznesu, jego zorganizowanej części lub istotnych składników wchodzących w skład przedsiębiorstwa, wymaga określenia jej wartości rynkowej. Organy podatkowe mogą kwestionować cenę nabycia, jeżeli odbiega ona od wartości rynkowej przedsiębiorstwa.

Konsekwencje zaniżenia lub zawyżenia wartości w wycenie przedsiębiorstwa

Konsekwencją zaniżenia wartości przedsiębiorstwa są zaniżone wpływy z tytułu podatku dochodowego oraz podatku od czynności cywilnoprawnych. Natomiast w przypadku zawyżenia wartości przedsiębiorstwa powstaje nieuzasadniona wartość dodatnia, która poprzez odpisy amortyzacyjne zwiększa koszty uzyskania przychodu u nabywcy.

Motywowanie wyceny przedsiębiorstwa

Wycena przedsiębiorstwa dla potrzeb sprzedaży powinna być szczególnie dobrze umotywowana. W oparciu o umowę sprzedaży organy podatkowe weryfikują czy cena w niej zawarta jest zgodna z oszacowaną ceną rynkową. Działania te wynikają z przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Zgodnie z nimi podstawą opodatkowania przy umowie sprzedaży jest wartość rynkowa rzeczy lub praw majątkowych.

Interwencja organu podatkowego

Organ podatkowy ma prawo wezwać podatnika do określenia, obniżenia lub podwyższenia wartości przedmiotu czynności cywilnoprawnej. Stanie się tak, jeżeli uzna, że wartość tejże transakcji nie odpowiada wartości rynkowej, podając jednocześnie wartość według własnej wstępnej wyceny przedsiębiorstwa. Należy wskazać, że przepisy ustawy nie określają, jakie odstępstwa od wartości rynkowej są dopuszczalne. Tj. które nie wzbudzą zainteresowania organów skarbowych.

Brak reakcji podatnika i opinia biegłego

W przypadku, gdy podatnik w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania nie udzieli odpowiedzi, nie dokona zmiany wartości lub wskazania przyczyn, które uzasadniają podanie ceny znacznie odbiegającej od wartości rynkowej, organ podatkowy określi wartość z uwzględnieniem opinii biegłego lub biegłych.

Koszty opinii biegłego ds. wyceny przedsiębiorstw

Jeżeli wartość przedsiębiorstwa odbiega, co najmniej o 33% od wartości wyrażonej w cenie, koszty opinii biegłego ponosi podatnik. W tym przypadku nabywca przedsiębiorstwa.

Utrudnienia w wycenie przedsiębiorstwa

Należy zaznaczyć, że wycena przedsiębiorstwa jest utrudniona w stosunku do innych wycen. Wynika to ze zróżnicowania pod względem organizacyjnym i prawnym, rodzajowym, terytorialnym, zdolnością dochodową, poziomem zaangażowanego kapitału czy wykorzystywanego know – how.

Co ważne:
  • Wartość firmy określona do celów podatkowych powinna opierać się na wartości rynkowej składników majątkowych
  • Jeżeli wartość rynkowa przedsiębiorstwa znacznie odbiega od ceny nabycia firmy organy podatkowe mogą kwestionować cenę nabycia,
  • Organ podatkowy ma prawo wezwać podatnika do określenia, obniżenia lub podwyższenia wartości przedmiotu czynności cywilnoprawnej. Nastąpi to, jeżeli uzna, że wartość tejże transakcji nie odpowiada wartości rynkowej, podając jednocześnie wartość według własnej wstępnej wyceny przedsiębiorstwa

Kolejny przykład wyceny przedsiębiorstwa:

Dla potrzeb dokumentacji wartości wycenialiśmy aktywa producenta chemii specjalistycznej w Rzeszowie przy ul. Hanasiewicza. W skład przedmiotu wyceny przedsiębiorstwa wchodziły również aktywa niematerialne. Wycena przedsiębiorstwa stanowiła argumentację zarządu co do właściwości przyjętej wartości na potrzeby ewentualnej kontroli skarbowej.

Wycena przedsiębiorstwa a ryzyko inwestora

Wycena przedsiębiorstwa a ryzyko inwestora

Aktywność gospodarcza zwłaszcza w jej pierwszych fazach, tj. powstawania i wzrostu, wymaga poszukiwania zewnętrznych źródeł finansowania. Zapotrzebowanie kapitałowe przedsiębiorstwa, zwłaszcza w fazie rozwoju, oraz burzliwe otoczenie rynkowe powoduje, że warunkiem zachowania rozwoju, a niekiedy kontynuowania działalności jest poszukiwanie i pozyskanie inwestora.

Przygotowanie dokumentacji dla inwestora

Pozyskanie kapitału dłużnego, poza umiejętnościami i doświadczeniem wymaga przygotowania odpowiednich prognoz finansowych. Może też wymagać sporządzenia biznes planów, czy innych niezbędnych dokumentów wspierających proces negocjacji. Każdy z tych dokumentów zawiera informacje o wartości składników majątkowych czy wielkości przepływów pieniężnych.

Wycena przedsiębiorstwa dla inwestorów

Warunkiem konicznym zapewnienia kompleksowego charakteru ofert przygotowywanych dla inwestorów jest właściwa wycena przedsiębiorstwa. Właściwa, czyli uwzględniająca przyszłe przepływy pieniężne, a tym samym pozwala inwestorowi na określenie przyszłych wypłat z zysków (dywidendy), czy stopy zwrotu z zaangażowanego kapitału. Kluczowym aspektem w konstrukcji portfeli inwestycyjnych jest, zatem właśnie wycena firmy.

Znaczenie ryzyka inwestycyjnego

Wyceniając firmę na potrzeby inwestora należy uwzględnić ryzyko inwestycyjne. Ta zmienna ma szczególne znaczenie zwłaszcza w odniesieniu do przedsiębiorstw, których akcje i udziały nie są sprzedawane lub notowane na otwartych i sformalizowanych rynkach kapitałowych.

Asymetria informacji

W tym przypadku przemiany własnościowe bazują w przeważającej części na zwyczajach i nieformalnych powiązaniach między inwestorami a właścicielami. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest asymetria informacji między inwestorem, a właścicielem. A to zwiększa ryzyko transakcji, a niekiedy może stanowić o zdolności do kontynuowania działalności.

Elementy wyceny przedsiębiorstwa do celów inwestorskich

Odpowiednio przygotowana wycena firmy do celów inwestorskich powinna zawierać, co najmniej:

  • Ocenę sytuacji majątkowej i finansowej przedsiębiorstwa,
  • Zbiór analiz mających na celu ocenę, czy realizowana transakcja lub dokapitalizowanie przedsiębiorstwa w oparciu o środki publiczne nie nosi znamion niedozwolonej pomocy publicznej,
  • Analizę potencjału rozwojowego przedsiębiorstwa, a w szczególności zdolność przedsiębiorstwa do generowania dochodów w dającej się przewidzieć przyszłości,
  • Identyfikację możliwości optymalizacji kosztów w celu zwiększenia rentowności,
  • Określenie optymalnej struktury transakcji, tzn. wielkości obejmowanego pakietu akcji lub udziałów, formy i momentu zapłaty, skutków podatkowych oraz menedżerskich, ryzyka inwestycyjnego.

Co ważne:
  • Zapotrzebowanie kapitałowe przedsiębiorstwa zależy od fazy jego rozwoju
  • Pozyskanie kapitału dłużnego, poza umiejętnościami i doświadczeniem, wymaga przygotowania odpowiednich dokumentów finansowych. Podstawą tych dokumentów jest wycena przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części.
  • Wartość firmy do celów inwestycyjnych wymaga zastosowania skorygowanych metod, np. metody skorygowanych aktywów netto.

Kolejny przykład wyceny przedsiębiorstwa:

Na potrzeby pozyskania inwestora wycenialiśmy np. serwis sprzętu przemysłowego w Warszawie. Co istotne zakres prac obejmował zarówno przygotowanie due diligence finansowego, jak i samej wyceny. Raport z wyceny przedsiębiorstwa stanowił punkt wyjścia w negocjacjach cenowych.

Wycena przedsiębiorstwa w ramach grupy kapitałowej

Wycena przedsiębiorstw jest także jednym z elementów polityki bilansowej tego przedsiębiorstwa, także działającego w ramach grupy kapitałowej. Zróżnicowane metod wyceny przedsiębiorstw pozwala na wykorzystanie jej, jako instrumentu kreowania obrazu grupy kapitałowej. Spółki należące do grupy kapitałowej określają wspólne zasady wyceny zasobów majątkowych i źródeł ich finansowania. To stanowi istotny materialny instrument polityki rachunkowości.

Normy i Zasady Rachunkowości w Grupie Kapitałowej

Przez politykę rachunkowości grupy kapitałowej należy rozumieć wszelkie normy i zasady przyjęte i stosowane przez poszczególnych uczestników grupy kapitałowej. Normy te odnoszą się do pomiaru, wyceny, ewidencji i prezentacji informacji finansowych o sytuacji majątkowej, finansowej oraz o jej wynikach. Normy te są stosowane w celu kreowania pożądanego wizerunku grupy kapitałowej. Zatem wycena spółki należącej do grupy kapitałowej powinna uwzględniać politykę rachunkowości grupy kapitałowej.

Analiza Powiązań Kapitałowych przed Wyceną przedsiębiorstw

Rozpoczynając wycenę spółki należącej do grupy kapitałowej należy, zatem określić stopień i rodzaj istniejących powiązań. W szczególności: czy jest pomiotem dominującym, czy jej powiązania kapitałowe mają charakter bezpośredni czy pośredni, kto sprawuje kontrolę nad wycenianym przedsiębiorstwem, czy wyceniane przedsiębiorstwo jest zależne czy współkontrolowane? Informacje te umożliwiają określenie wartości księgowej wycenianych składników majątkowych oraz zdolności jednostki do kontynuowania działalności.

Proces Wyceny przedsiębiorstw zgodnie z MSSF (Międzynarodowy Standard Sprawozdawczości Finansowej)

Zgodnie z MSSF (Międzynarodowy Standard Sprawozdawczości Finansowej), wycenę rozumie się jako proces. Proces ten zmierza do ustalenia kwot pieniężnych, w jakich składniki sprawozdania finansowego mają zostać ujęte w bilansie oraz rachunku zysków i strat. Przyjęta metoda wpływa na ocenę rentowności danej jednostki. Również wpływa na ocenę jej płynności finansowej oraz wypłacalności, oraz określenie wartości bilansowej wykorzystywanych składników majątkowych.

Informacje Dodatkowe w Wycenie Spółki w Grupie Kapitałowej

Wskazując na rangę i rolę wyceny przedsiębiorstwa w obrocie gospodarczym, należy zaznaczyć, że wycena spółki należącej do grupy kapitałowej powinna zawierać dodatkowe informacje. Informacje te są zawarte w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym. Tym samym, raz jeszcze należy wskazać, że wszystkie spółki należące do danej grupy kapitałowej mają obowiązek stosowania jednakowych zasad wyceny aktywów i pasywów. Zasady te muszą być zgodne z polityką rachunkowości przyjętą przez jednostkę dominującą. Wycena spółki poza ogólnymi danymi pochodzącymi z księgowości powinna uwzględniać także dodatkowe informacje. Informacje te powinny pochodzić ze sprawozdawczości finansowej, a w szczególności z dokumentacji konsolidacyjnej pozwalającej określić metodę konsolidacji.

Te źródła informacji są niezbędne wyceniającemu do określenia korekt kapitałowych, zastosowanej metody konsolidacji sprawozdania finansowego, odpisu wartości firmy.

Co ważne: 
  • Wycena spółki w grupie kapitałowej wpływa na obraz całej grupy,
  • Wycena spółki należącej do grupy kapitałowej powinna uwzględniać jej politykę rachunkowości
  • Podmioty gospodarcze należące do grupy kapitałowej mają obowiązek stosowania jednakowych zasad określania wartości aktywów i pasywów zgodnie z polityką rachunkowości przyjętą przez jednostkę dominującą,
  • Wyceniający przedsiębiorstwo powiązane powinien także dokumentację konsolidacyjną.

Przykład wyceny przedsiębiorstwa:

Na potrzeby grupy kapitałowej wycenialiśmy jednego z największych sprzedawców rozwiązań IT na ul. Kościuszki w Katowicach. Wycena przedsiębiorstw obejmowała kilkanaście spółek zlokalizowanych w krajach europejskich, a także znaki towarowe.

Wycena przedsiębiorstwa na potrzeby oceny ryzyka kredytowego

Firma, zwłaszcza w fazie rozwoju i wzrostu wymaga zewnętrznych źródeł finansowania. W tych fazach nie jest ona zdolna do wygospodarowywania zysków na takim poziomie, który umożliwiałby jej finansowanie inwestycji. Z tego względu kadra zarządzająca musi poszukiwać zewnętrznych źródeł finansowania – jednym z nich jest kredyt bankowy.

Ocena Zdolności Kredytowej przez Bank

Banki oceniając zdolność kredytową uwzględniają zarówno płynność finansową – zdolność do terminowego regulowania zobowiązań krótkoterminowych, jak i wypłacalność– zdolność do terminowego regulowania zobowiązań w długim okresie, tj. powyżej 12 miesięcy. Weryfikacja zdolności kredytowej obejmuje także określenie jest stanu majątkowego, źródeł finansowania oraz ich struktury.

Wycena przedsiębiorstwa, jego składników majątkowych i źródeł finansowania

Kluczowym elementem w tym aspekcie staje się wycena składników majątkowych i źródeł ich finansowania. Zatem jako cel wyceny przedsiębiorstw należy wskazać – weryfikację zdolności kredytowej oraz możliwości zabezpieczenia kredytu, np. gwarancji kredytowych.

Uwzględniając cel wyceniający powinien zawrzeć w niej takie zmienne jak:

  • Zdolność przedsiębiorstwa do wygospodarowywania zysku, tj. przyszłe przepływy pieniężne, poziom zadłużenia, czy zakresu działalności, specyfikę i sytuację w danej branży. Metodami wyceny przedsiębiorstw właściwymi dla tej części jest: metoda zdyskontowanych przepływów pieniężnych (DCF), metoda dochodowa lub metoda porównawcza,
  • Możliwości ograniczenia dokonania zabezpieczenia kredytu, tj. wartość składników majątkowych, formę prawną, strukturę majątkową i kapitałowa. Tutaj właściwą metodą wyceny przedsiębiorstw jest metoda majątkowa.
Co ważne:
  • Działalność rozwojowa może być finansowana z zewnętrznych źródeł, do których należy kredyt bankowy
  • Wycena przedsiębiorstwa dla banku jest kluczowym elementem w weryfikacji zdolności kredytowej
  • Bank weryfikując zdolność kredytową ocenia nie tylko bieżącą rentowność przedsiębiorstwa (najczęściej stosuje się metody dochodowe – DCF). Bada także możliwości i ograniczenia zabezpieczeń majątkowych (wówczas najczęściej stosowaną metodą wyceny przedsiębiorstwa są metody z podejścia majątkowego)
  • Warunkiem wykorzystania wyceny przedsiębiorstw do oceny zdolności kredytowej jest jej kompleksowy charakter. Dokładniej powinna uwzględniać zarówno sytuację majątkową jak i rentowności, płynności, czy wypłacalność badanego przedsiębiorstwa.

Czy wiesz, że:

Na potrzeby oceny ryzyka kredytowego wycenialiśmy zakład uszlachetniania stali w Krakowie. W wycenie istotnym było oszacowanie faktycznych korzyści z tej inwestycji, a także wskazanie wartości poszczególnych aktywów np. nieruchomości.

Metody wyceny przedsiębiorstwa dla szacowania utraconych korzyści w sporach prawnych

wycena przedsiębiorstwa dla szacowania utraconych korzyści

Rozwój gospodarki rynkowej stwarza nie tylko nowe możliwości. Prowadzi także do powstania nowych sytuacji, do których można zaliczyć powstanie szkody gospodarczej w działalności przedsiębiorstwa. Szkoda może powstać na skutek niezgodnego z prawem działania innych podmiotów, bądź w wyniku naruszenia postanowień umów łączących podmioty. W takich przypadkach nie występuje bezpośrednia strata na majątku przedsiębiorstwa, ale brak korzyści wynikających z niemożności prowadzenia działalności operacyjnej.

Zasady Odpowiedzialności Odszkodowawczej

Na odpowiedzialność odszkodowawczą w polskim prawie składają się trzy przesłanki. Należą do nich: szkoda, zdarzenie powodujące szkodę, związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy zdarzeniem a szkodą.

Naprawienie Szkody

Naprawienie szkody obejmuje stratę, którą poszkodowany poniósł oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu tej szkody nie wyrządzono. Strata obejmuje negatywną zmianę stanu majątkowego polegającą na zmniejszeniu się aktywów lub zwiększeniu się pasywów. To zmniejszenie powstaje na skutek uszczerbków w majątku istniejącym przed zdarzeniem. Strata to nie obejmuje ona ubytków naturalnych oraz pogorszenia rzeczy, jeżeli wynika ono z normalnego użytkowania. Utracone korzyści obejmują prawdopodobne zwiększenia stanu majątku poszkodowanego, które nie nastąpiły w wyniku wystąpienia zdarzenia powodującego szkodę.

Wycena przedsiębiorstwa i jego utraconych korzyści

Podstawą do obliczenia odszkodowania z tytułu utraconych korzyści jest wykazanie dużego prawdopodobieństwa, że poszkodowany osiągnąłby korzyści, gdyby nie wystąpiło zdarzenie powodujące utratę możliwości ich osiągnięcia, np. zerwanie kontraktu czy działanie nielegalne konkurencyjnego przedsiębiorstwa.

Należy wskazać, że utracone korzyści są elementem szkody majątkowej. Z tego względu zasadniczą kwestią jest ich wycena, np. do celów odszkodowawczych. Oszacowana wartość z tytułu utraconych korzyści powinna wynikać z porównania stanu rzeczywistego z hipotetycznym stanem wynikającym z normalnego biegu zdarzeń.

Elementy Szacowania Utraconych Korzyści w przedsiębiorstwie

Szacowanie wartości utraconych korzyści powinno obejmować:

  1. Zdefiniowanie podmiotu, dla którego są obliczane,
  2. Określenie działalności operacyjnej, na którą miało wpływ zdarzenie wywołujące szkodę,
  3. Wybór metody wyceny przedsiębiorstwa.

Zasadniczą kwestią przy ocenie wpływu utraconych korzyści na wartość przedsiębiorstwa jest określenie różnic w istotnych przepływach pieniężnych (tzn. przepływach przyrostowych).

Metody wyceny utraconych korzyści w przedsiębiorstwie

W zależności od sytuacji i dostępności danych, wycena przedsiębiorstwa i utraconych korzyści może bazować na następujących podejściach:

Before – and – after (Podejście przed i po)

Ta prognoza dotycząca zdolności do kontynuacji działania przedsiębiorstwa dokonywana jest na podstawie danych historycznych. Wykorzystuje się ekstrapolację dotychczasowych trendów występujących w przedsiębiorstwie przed zaistnieniem zdarzenia powodującego szkodę. Szacowanie wartości przedsiębiorstwa i utraconych korzyści następuje przez określenie różnicy. Różnicy między przepływami pieniężnymi w przedsiębiorstwie po wystąpieniu zdarzenia powodującego szkodę a poziomem przepływów pieniężnych przed wystąpieniem takiego zdarzenia. Wyceniający stosując to podejście powinien zwrócić szczególną uwagę na dostępność odpowiednio długich szeregów czasowych danych. Szeregi te muszą potwierdzać występowanie wykorzystywanych trendów. Muszą też pozwalać na obliczenie ewentualne odchyleń od wykorzystywanych trendów spowodowanych nagłymi, niepowtarzalnymi zdarzeniami lub też sezonowością.

Yardstick approach (podejście porównawcze)

Podstawą do wyznaczenia prognozy jest przyjęcie założenia o porównywalności wyników przedsiębiorstw działających w danym sektorze. Trudnością w zastosowaniu tego podejścia jest znalezienie podmiotu, dla którego porównanie wielkości sprzedaży, wyników finansowych, czy składników majątkowych, struktur organizacyjnych byłoby wiarygodne. Metoda ta będzie właściwa wówczas, gdy wyceniający przedsiębiorstwo nie dysponuje odpowiednimi informacjami umożliwiającymi zastosowanie podejścia przed i po, np. brak danych pozwalających na zachowanie ciągłości wyznaczonych trendów.

But – for (ale – dla)

Prognoza jest dokonywana w oparciu o założenie braku zdarzenia wywołującego szkodę. Uzyskana w ten sposób prognoza jest porównywana z rzeczywistymi wynikami przedsiębiorstwa po wystąpieniu zdarzenia powodującego szkodę. Wyceniający przedsiębiorstwo dokonując prognozy wprawdzie bazuje na danych historycznych, jednakże nie wymaga ona wykorzystania przez niego długich szeregów czasowych jak w podejściu „przed i po”. Wyceniający przedsiębiorstwo powinien jednakże wykazać zdolność firmy do generowania nadwyżek oraz wpływ otoczenia rynkowego na sytuacje przedsiębiorstwa.

Co istotne:
  • Głównym celem szacowania utraconych korzyści jest określenie wartości odszkodowawczej z tytułu działalności niezgodnego z prawem innego podmiotu gospodarczego lub zdarzeń o charakterze losowym,
  • Z uwagi, że utracone korzyści są elementem szkody majątkowej zasadniczą kwestią przy ich określaniu jest wycena przedsiębiorstwa,
  • W praktyce istnieją następujące podejścia do określania różnic w istotnych przepływach pieniężnych: before-and-after, yardstick approach, but – for.

Czy wiesz, że:

Na potrzeby postępowania sądowego wycenialiśmy wartość kosztów utraconych możliwości drukarni i importera papieru gazetowego, spowodowanych nieuczciwym postępowaniem pracownika. Wartość byłą szacowana na podstawie podejścia before-and-after.

Tagi: wycena przedsiębiorstwa kraków, wycena przedsiębiorstwa warszawa, wycena przedsiębiorstwa katowice