Wycena przedsiębiorstwa

Strona główna » Usługi podstawowe » Wycena przedsiębiorstwa

Praktycznym celem wyceny spółki jest dostarczenie profesjonalnej wiedzy, potrzebnej w zarządzaniu przedsiębiorstwem. W procesie wyceny firmy wykorzystujemy doświadczenie gromadzone od 1996 r. Dzięki niemu potrafimy lepiej zidentyfikować kluczowe czynniki wpływające na wartość rynkową wycenianego podmiotu.

Z naszej praktyki wynika, że wycena przedsiębiorstwa i znaku towarowego znajduje najczęstsze zastosowanie w procesach sprzedaży, przekształceń i optymalizacji podatkowych.

v-card

Od ponad 20 lat z sukcesem
pomagamy naszym klientom.
Skontaktuj się z nami, aby stać
się jednym z nich.
Michał Krzempek partner
+48 602 Wyświetl

logo

Jakie są mocne strony SIPEX w wycenie przedsiębiorstwa?

Kancelaria SIPEX, korzystając z doświadczenia swojego zespołu, realizuje wyceny na każdym etapie życia spółki. Realizujemy wyceny rozwiniętych przedsiębiorstw, start up’ów oraz likwidowanych podmiotów. Mamy doświadczenie zarówno w podejściach dochodowych, gdzie o wartości firmy decyduje jej zdolność do generowania przyszłych dochodów, jak i w podejściach majątkowych (wycena aktywów i pasywów) oraz porównawczych.

Nasz zespół składa się ze specjalistów z różnych dziedzin. Jesteśmy ekonomistami z doświadczeniem w sporządzaniu analiz dotyczących ryzyka w obrocie gospodarczym (w tym ryzyka kredytowego). W naszym zespole pracują również specjaliści z zakresu budownictwa i urządzeń technicznych, mający doświadczenie w wycenach metodami majątkowymi. Jesteśmy również biegłymi sądowymi.

Nasze realizacje w zakresie określania wartości podmiotów gospodarczych sięgają od małych działalności gospodarczych, lokalnych firm, po duże spółki zarówno państwowe, jak i prywatne (szpital specjalistyczny w Katowicach czy fabryka sprzętu medycznego w Żywcu).

Jak wygląda proces wyceny spółki?

Określenie celu wyceny

Cel wyceny to podstawowa informacja. Cała dalsza praca jest od niego zależna. Jeżeli celem jest np. sprzedaż udziałów, to prawdopodobnie będzie określana wartość rynkowa, jeżeli jednak celem będzie np. likwidacja przedsiębiorstwa, to kategorią wartości będzie wartość likwidacyjna. Od celu wyceny zależy również wybór metody szacowania wartości.

Przygotowanie zapotrzebowania informacyjnego

Zapotrzebowanie informacyjne to lista informacji, które są niezbędne do wyceny. Jest ono przygotowywane indywidualnie w oparciu o specyfikę wycenianego przedsiębiorstwa. W tym procesie będziemy chcieli zdobyć wiedzę na temat modelu biznesowego, finansów czy otoczenia rynkowego Państwa firmy. Klient otrzymuje listę pocztą elektroniczną, a my pomagamy w sprawnym przygotowaniu danych.

Analiza danych i przygotowanie wyceny

To już wyłącznie nasza praca. Analizujemy przesłane dane, oceniamy kondycję branży i trendy w gospodarce. Sprawdzamy również otoczenie rynkowe i badamy konkurencję. Przygotowujemy dane finansowe i dokonujemy faktycznej wyceny.

Efektem naszych prac jest raport z wyceny przedsiębiorstwa.

Przekazanie raportu z wyceny i wsparcie klienta

Raport z wyceny zawiera część formalno-prawną, analizy oraz faktyczną wycenę przygotowaną w oparciu o zebrane dane. Raport ma przejrzystą formę i jest przekazywany w formie papierowej i elektronicznej.

Wszystkie nasze usługi zawierają wsparcie. Oznacza to, że klient w każdym momencie może uzyskać dodatkowe wyjaśnienia do wyceny.

blank

Co otrzymuję w ramach usługi wyceny przedsiębiorstwa?

Wyniki prac nad wyceną przedsiębiorstwa przedstawiamy w formie raportu z wyceny. Zawiera on część formalno-prawną, analizy branżowe, analizę spółki oraz wynik wyceny. Informacje zawarte w raporcie są podane w sposób przystępny i łatwy do zanalizowania. Zawsze wskazujemy też źródła użytych danych.

Ostatecznie oprócz samej wartości przedmiotu wyceny klient otrzymuje usystematyzowaną informację na temat swojego biznesu. Informacja ta może pomóc w podjęciu nowych decyzji zarządczych.

Usługa wyceny to również wsparcie klienta. Każdy raport z wyceny spółki jest przygotowywany zgodnie z ustawą o rachunkowości oraz międzynarodowymi standardami wyceny (IVSC).  Praca według uznanych standardów daje klientom komfort w przypadku prezentacji wyceny przed sądem lub organami skarbowymi.

Jednak nasze wsparcie zaczyna się już na etapie przygotowywania informacji do wyceny. Wspieramy zarówno gromadzenie danych historycznych, jak i przygotowanie budżetów i projekcji. Wszytko po to, aby raport końcowy był rzetelny i przekonywujący.

Jak wyceniamy wartość firmy?

Na podstawie określonego celu wyceny i zebranych informacji specjaliści z Kancelarii SIPEX wybierają odpowiednią metodę wyceny. Najczęściej stosowane są metody dochodowe, majątkowe i porównawcze.

Metody dochodowe

Metody dochodowe bazują na regule wartości bieżącej, w której wartość aktywów jest wartością przyszłych oczekiwanych przepływów pieniężnych, pochodzących z tych aktywów. (1) Podstawą wyceny są przygotowane projekcje finansowe oraz oszacowany poziom ryzyka przedsiębiorstwa.

Najczęściej stosowana jest metoda DCF i opiera się na prognozie danych finansowych spółki. Współczynnikiem dyskontującym jest tutaj kosztu kapitału przedsiębiorstwa. Ogólna formuła wyceny przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części metodą dochodową DCF może być zaprezentowana w postaci:

blank

gdzie:

CFt       – oczekiwane dochody pieniężne w kolejnych latach

r          – stopa dyskontowa

t           – kolejne lata okresu obliczeniowego

n          – liczba lat okresu obliczeniowego

ReV     – wartość rezydualna

Proces wyceny tą metodą polega na:

– przygotowaniu projekcji finansowych i obliczeniu przepływów pieniężnych

– oszacowaniu współczynnika dyskontującego (poziomu ryzyka)

– obliczeniu wartości rezydualnej (wartości społki po okresie szczegółowej prognozy)

– oszacowaniu wartości kapitału przedsiębiorstwa

– wykonaniu analizy wrażliwości podstawowych czynników wyceny

– przygotowanie raportu z wyceny

[1] Szablewski A., Tuzimek R. (red.), Wycena i zarządzanie wartością firmy, Poltext, Warszawa 2005.

[2] Jaki A. Wycena i kształtowanie wartości przedsiębiorstwa, wyd. IV poszerzone, Oficyna Wolters Kluwer business, Kraków 2008.

Metody majątkowe

Metody majątkowe należą do tradycyjnych metod wyceny przedsiębiorstwa, gdzie wartość stanowi sumę poszczególnych aktywów przedsiębiorstwa. Tak obliczona wartość pomniejszana jest o zobowiązania. W literaturze i praktyce wyróżnia się cztery rodzaje metod majątkowych:

  • Księgowa;
  • Skorygowanych aktywów netto;
  • Likwidacyjna;
  • Odtworzeniowa

Metoda księgowa

Najprostsza metoda majątkowa. Jej zaletą jest to, że nie wymaga dużych nakładów. Podstawę do określenia wartości w tej metodzie stanowi bilans przedsiębiorstwa, który powinien być sporządzony na datę wyceny. Wartość określa się poprzez określenie różnicy między wartością księgową aktywów, a sumą wartości księgowej pasywów bieżących i zobowiązań długoterminowych. Podstawową wadą tej metody jest fakt, że wartość księgowa nie równa się z reguły wartości rynkowej.

Metoda skorygowanych aktywów netto

Przyjęta za punkt wyjścia wartość księgowa (ewidencyjna) jest korygowana poprzez zaktualizowanie wartości aktywów i kapitałów obcych do ich wartości rynkowej. Podstawową zaletą tej metody jest możliwość szczegółowego argumentowania wyceny poszczególnych składników, co zwiększa wiarygodność wyceny. Metoda opiera się w dużej mierze na specjalistycznej wiedzy z zakresu wyceny środków trwałych, w tym również nieruchomości, wycen wartości niematerialnych i prawnych, a także z zakresu rachunkowości i ekonomii.

Procedura wyceny obejmuje następujące etapy:

  1. Ustalenie bilansu wycenianego przedsiębiorstwa,
  2. Przeprowadzenie niezbędnych korekt polegających na aktualizacji danych na dzień wyceny,
  3. Skorygowanie wartości wszystkich aktywów do ich wartości rynkowej,
  4. Skorygowanie wartości zobowiązań do ich wartości rynkowej,
  5. Określenie wartości przedsiębiorstwa.

Metoda likwidacyjna

Metoda jest stosowana w przypadku całkowitej likwidacji majątku przedsiębiorstwa. Określona w tej metodzie wartość jest wartością likwidacyjną. Otrzymuje się ją odejmując od wpływów ze sprzedaży majątku przedsiębiorstwa koszty związane z likwidacją tego majątku takich jak: koszty transportu, demontażu, odpraw pracowniczych, utylizacji). Metoda ta często zakłada sprzedaż majątku w formie wymuszonej, czyli takiej, gdzie nie dotrzymuje się oczekiwanego okresu ekspozycji majątku na rynku celem uzyskania jak najlepszej ceny, ale oferuje się na tyle niską cenę, aby majątek mógł być szybko spieniężony. Metodą likwidacyjną otrzymuje się najniższą wartość wycenianej spółki.

Metoda odtworzeniowa

Metoda polega na ustaleniu nakładów, jakie musiałby ponieść inwestor, celem stworzenia przedsiębiorstwa o bardzo zbliżonym majątku do przedsiębiorstwa wycenianego. Odtworzenie majątku różni się od zastąpienia tym, że to pierwsze uwzględnia zużycie.

Metody porównawcze

Wycena metodą porównawczą polega na porównaniu wycenianego przedsiębiorstwa do spółek o podobnym profilu działalności, które są notowane na rynku publicznym, lub dla których znane są szczegóły transakcji sprzedaży.

Podstawą porównań są wskaźniki rynkowe takie jak P/E (cena/zysku netto), P/BV (cena do wartości księgowej), P/S (cena do sprzedaży) lub EV / EBITDA (wartość kapitałów własnych do zysku operacyjnego z amortyzacją).

Bardziej technicznie wycena metodą porównawczą polega na oszacowaniu wartości przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części poprzez obliczenie iloczynu bazy wyceny i mnożnika rynkowego.

Co istotne:

  • Wyceniający przy wyborze metody powinien kierować się następującymi czynnikami: przedmiot działalności, model biznesowy, fazę rozwoju, sytuację prawno – ekonomiczną, cel wyceny, dostępność danych
  • Uzasadnienie wyboru wyceny powinno stanowić element raportu z wyceny i być sformułowane w ten sposób czytelny i zrozumiały,

W jakich sytuacjach przydatna jest wycena przedsiębiorstwa?

Z naszej praktyki wynika, że potrzeba wyceny firmy zachodzi najczęściej podczas:

  • transakcji kupna/sprzedaży (fuzje, przejęcia, wyjście/wstąpienie wspólnika)
  • restrukturyzacji i przekształcenia formy prowadzonej działalności
    wydzielania Zorganizowanej Części Przedsiębiorstwa
  • likwidacji
  • procesów sprawozdawczości finansowej (np. testy na utratę wartości, ustalanie  wartości środków trwałych)
  • optymalizacji podatkowej (m.in. wycena znaków towarowych i innych składników niematerialnych)
  • przygotowanej likwidacji tzw. pre-pack
  • badania opłacalności inwestycji
  • spraw sądowych

Jakie dokładnie usługi świadczy Kancelaria SIPEX?

Poniżej przedstawiamy listę usług:

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

  1. Ile trwa proces wyceny przedsiębiorstwa?

    To jak długo będzie trwał proces wyceny zależy od skomplikowania wyceny i może trwać od dwóch do kilku tygodni. W tym aspekcie staramy się zawsze uzgodnić dogodny termin oddania raportu, dlatego kolejne etapy pracy planujemy już na samym początku.

  2. Ile kosztuje wycena firmy?

    Cena wyceny zależy od kilku czynników tj. wielkości przedsiębiorstwa i zastosowanej metodologii.
    Większe przedsiębiorstwo to zazwyczaj więcej zależności, uwarunkowań branżowych i porostu więcej informacji do przeanalizowania, a co za tym idzie wyższy koszt wyceny.
    Również wybór jednej z opisanych wcześniej metod skutkuje innym nakładem prac potrzebnych do oszacowania wartości spółki. W przypadku metod majątkowych duże znaczenie ma ilość i poziom technologiczny aktywów trwałych. Wycena mniejszej ilości prostych środków trwałych będzie mniej czasochłonna, niż wycena wielkiego zakładu produkcyjnego wykorzystującego nowoczesne technologie.

  3. Gdzie znajdę dodatkowe informacje o wycenie przedsiębiorstw?

    Więcej informacji można znaleźć w naszym poradniku.
    Jeżeli potrzebujesz informacji ogólnej możesz skorzystać ze strony wikipedii

Wycena firmy według Krajowego Standardu Wyceny „Ogólne zasady wyceny przedsiębiorstw”

Oszacowanie wartości firmy jest istotne, tak dla potrzeb bieżącego zarządzania przedsiębiorstwem, jak i z punktu widzenia bezpieczeństwa obrotu gospodarczego, czy strategicznego zarządzania wartością firmy. Wycena firmy jest procesem, którego wyniki wykorzystują również zewnętrzni użytkownicy. Należą do nich uczestnicy rynku kapitałowego (np. inwestorzy), kontrahenci, czy organy państwowe (np. urząd skarbowy, GUS, PARP).  Oszacowanie wartości przedsiębiorstwa jest szczególnie istotne przy transakcjach jego kupna lub sprzedaży. Ma także kluczowe znaczenie w innych sytuacjach gospodarczych, np. wniesienie aportem, ocena sprawności operacyjnej czy zarządzania przedsiębiorstwem, fuzją, postępowaniem likwidacyjnym.

W złożonej i dynamicznie zmieniającej się gospodarce wartość przedsiębiorstwa i jego kapitałów własnych jest istotna dla oceny wiarygodności danego podmiotu. Warunkiem prowadzenia działalności jest znajomość wartości kapitałów własnych, a w szczególności zdolności podmiotu do wygospodarowywania zysków. Wycena firm w takich warunkach powinna uwzględniać czynniki ekonomiczne, polityczne, społeczne, technologiczne, międzynarodowe, prawne, demograficzne, oraz mikroekonomiczne, do których należą: klienci, konkurenci, dostawcy, czy zasoby materialne i niematerialne wycenianego przedsiębiorstwa. Wyceny firm mają daleko idące konsekwencje dla obrotu gospodarczego jak i dla kwestii społecznej odpowiedzialności biznesu. Wartość firmy ma decydujące znaczenie dla obrotu gospodarczego, np do celów podatkowych, transakcji sprzedaży firmy, czy wzajemnych rozliczeń między wspólnikami spółek osobowych (np. cywilnej, partnerskiej, jawnej) czy kapitałowych (np. z ograniczoną odpowiedzialnością, akcyjną).

Wypracowane standardy

Dla bezpieczeństwa obrotu gospodarczego w krajach UE wprowadzono standardy wyceny przedsiębiorstwa. Są one wypracowywane przez organizacje zawodowe skupiające wokół siebie ekspertów z tej tematyki. Są to np. The European Group of Valuers’ Associations (TEGoVA) z siedzibą w Brukseli – odpowiedzialna za upowszechnienie Europejskiego Standardu Wyceny (European Valuation Standards, czyli EVS), czy the International Valuation Standards (IVS) Council z siedzibą w Londynie – odpowiedzialna za upowszechnienie Międzynarodowego Standardu Wyceny (International Valuation Standards, czyli IVS).

Polska, jako członek Unii Europejskiej oraz członek TEGoVA implementowała te rekomendacje przez opracowanie „Krajowego Standardu Wyceny Specjalistycznej”. Opracowywane i skodyfikowane procedury oraz normy postępowania w zakresie wycen firm umożliwiają ich porównywalność oraz zwiększają łatwość weryfikacji, co przekłada się na poprawę bezpieczeństwa obrotu gospodarczego. Aktualnie standardy zawodowe zostały prawnie uregulowane wyłącznie w odniesieniu do rzeczoznawcy majątkowego. Dlatego obecnym stanie prawnym opracowane i przyjęte przez Polską Federację Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych „Powszechne Krajowe Zasady Wyceny” mają charakter dobrowolny. Stosują je rzeczoznawcy majątkowi zrzeszeni w federacji, oraz Ci, którzy uwzględniają dobre praktyki zawodowe.

Standard „Ogólne zasady wyceny przedsiębiorstw” określa:

Zasady etyki

zgodnie ze standardem osoba lub osoby dokonujące wycena firmy powinna być dokonana z zachowaniem przez wyceniającego bezstronności, obiektywizmu i niezależności. Ponadto powinien on w swych działaniach postępować w sposób profesjonalny i zgodny ze swoimi kompetencjami.

Podstawowe zasady wyceny

określono rodzaje wycen firmy w zależności od ich celu, np. kupna, określenia wartości spółki, określenie wartości udziałów. Standard dopuszcza następujące rodzaje wycen: pełną, uproszczoną, kalkulację wartości firmy.

Cele i funkcje wyceny przedsiębiorstwa

Funkcje wycen zostały wskazane, jako czynniki określający jej cel. Wskazane zostały następujące funkcje wycen: doradcza, argumentacyjna, mediacyjna, zabezpieczająca, informacyjna. Zgodnie ze standardem wartość firmy może być określona, na potrzeby:

  • transakcji kupna lub sprzedaży firmy lub jej zorganizowanej części,
  • postępowania upadłościowego,
  • łączenia lub podziału przedsiębiorstw,
  • podwyższania kapitału lub umarzania akcji i udziałów,
  • określenie wartości aktywów posiadanych przez fundusze,
  • postępowania cywilnoprawne, czynności podatkowych,
  • sprawozdawczości finansowej, weryfikacji zdolności kredytowej w tym zabezpieczenia kredytu,
  • ubezpieczenia i odszkodowania,
  • kontroli wartości kapitału zaangażowanego przez właściciela w przedsiębiorstwo. 

Przedmiot wyceny

W rozumieniu standardu może to być przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część. Ewentualnie udziały w kapitale własnym np. wycena kapitałów własnych na potrzeby oceny zarządu.

Podstawowe założenia wyceny

Standard określa zależność między przyjętymi założeniami przy szacowaniu wartości a odpowiednim doborem metody wyceny firmy. W myśl standardu oszacowania wartości należy dokonać na podstawie następujących założeń:

  • kontynuacji działalności,
  • nieprzymusowej likwidacji działalności,
  • przymusowej likwidacji działalności,
  • likwidacji zbędnych aktywów.

Standardy wartości

Polega na określeniu i zdefiniowaniu rzeczywistej lub hipotetycznej wartości transakcji oraz warunków jej zawarcia. Standard wskazuje, jakie przesłanki należy uwzględnić dla zapewnienia poprawności wyboru standardu wartości, a także określa ich kategorie.

Podejścia do wyceny przedsiębiorstw

Zgodnie ze standardem firma może być wyceniana według następujących podejść: majątkowe, dochodowe i porównawcze.

Zasady uwzględniania korekty wartości bazowej (premie i dyskonta)

Polega na określeniu warunków oraz wysokości premii i dyskonta. Mogą one wystąpić w związku ze zróżnicowaniem skutków przeniesienia na nowego właściciela udziałów kapitałowych.

Rekomendacje, co do wartości przedsiębiorstwa

Zgodnie z regulacjami zawartymi w standardzie wartość firmy może być podana w formie kwoty lub jako przedział wartościowy. Standard określa, co powinna uwzględniać rekomendowana wartość firmy a także dolną granicę jej wartości. Jest to jest szczególnie istotne przy negocjacjach dotyczących transakcji sprzedaży.

Zakres analizy i sposób raportowania

Istotą tej części jest określenie, jakie źródła mogą być wykorzystane do określenia wartości firmy. Oraz określenie wymogów formalnych i merytorycznych, jakie powinny spełniać dane wykorzystywane w procesie usługi szacowania wartości. Standard określa także formę sporządzenia raportu z wyceny oraz niezbędne elementy, jakie powinien on zawierać. Zatem, usługi w tym zakresie nie powinny być dokonywane przez dowolnie wybraną osobę. Powinny to być osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje oraz doświadczenie zawodowe. W gospodarce opartej na wiedzy należy wycenić także składniki niematerialne. Osoby sporządzające taką wycenę powinny zatem posiadać odpowiednie kwalifikacje i umiejętności umożliwiające oszacowanie ich wartości.

Wartość firmy oszacowana przez specjalistyczną jednostkę zwiększa jej trafność. Tym samym zwiększa się jej użyteczność przez precyzyjne określenie każdego elementu funkcjonowania przedsiębiorstwa i przedstawienia go w formie gotówkowej. Firmy specjalistyczne zatrudniające doświadczonych ekspertów, zarówno zewnętrznych jak i wewnętrznych z różnych obszarów, np. przekształcenia, restrukturyzacja, doradztwo biznesowe, księgowość, podatki, mają możliwość opracowania kompleksowej wyceny firmy, co zwiększa zakres jej wykorzystania do procesów zarządzania, czy w postępowaniach upadłościowych, przekształceniowych, ale i w bieżącej działalności firmy.

Co ważne:
  • Wycena firmy z uwagi na szerokie zastosowanie stanowią istotny dokument mający znaczenie dla obrotu gospodarczego
  • Usługi z tego zakresu powinny wykonywać osoby postępujące zgodnie z zasadami etyki zawodowej
  • Wycena jest procesem umożliwiającym ocenę sprawności operacyjnej jednostki, wartość rynkową firmy, efektywność wykorzystania kapitałów własnych
  • W Polsce brak jest uregulowań prawnych, w tym, zakresie.

Specyfika wyceny małego i średniego przedsiębiorstwa

Istotnym czynnikiem determinującym metodę wyceny przedsiębiorstwa jest jego rozmiar. W Polsce dominującą grupą przedsiębiorstw są mikro, małe i średnie. Zgodnie z danymi GUS „Działalność przedsiębiorstw niefinansowych w 2017, w ogólnej liczbie aktywnych przedsiębiorstw w Polsce podmioty mikro stanowiły 96,5%, małe 2,6%, średnie 0,7%, duże 0,2%. Uwzględniając specyfikę firm tego sektora należy wskazać, że wycena nie jest zadaniem prostym. Toteż wymaga od wyceniającego większego nakładu pracy. Wycena przeprowadzona w odniesieniu do podmiotu z tego sektora powinna obejmować czynniki zewnętrzne. Zaliczamy do nich otoczenie prawne czy rynkowe. Nie mniej istotne są czynniki wynikające z jego specyfiki. Są to bezpośrednie uczestnictwo właściciela w zarządzaniu przedsiębiorstwem, uzależnienie od kluczowych kontrahentów, powiązanie kapitałowe i majątkowe przedsiębiorstwa z właścicielem. Z tego względu przeprowadzając wycenę podmiotu z tego sektora należy dokonać odpowiednich korekt, zapewniając tym samym poprawność oszacowanej wartości firmy.

Wprowadzenie korekt do wyników finansowych

Wycena firmy z uwzględnieniem korekt pozwala na wyodrębnienie majątku wycenianego podmiotu. Wyodrębnienie powoduje, że wyniki oraz generowane przepływy pieniężne obejmują wyłącznie elementy związane z działalnością operacyjną. Zasadniczym elementem przy szacowaniu wartości jest zidentyfikowanie funkcji właściciela w realizacji ich działalności operacyjnej. W szczególności stopnia zależności między wynikami realizowanymi przez przedsiębiorstwo a zaangażowaniem właściciela. Rozpoczynając wycenę przedsiębiorstwa należy przeanalizować w pierwszej kolejności dane finansowe. Ich źródłem pochodzenia są nie tylko księgi handlowe, ale także dane pochodzące z planów, prognoz, czy budżetów. Praktyka wycen wskazuje, na częste niespójności prezentowanych danych. Brak ich rzetelności i wiarygodności – dotyczy w szczególności tych podmiotów, które nie podlegają badaniu przez biegłego rewidenta.

Należy także wskazać, że niektóre podmioty należące do tego sektora (tzw. mali podatnicy) mogą prowadzić uproszczoną księgowość KPiR. Prowadzenie podatkowej księgi przychodów i rozchodów utrudnia pozyskanie danych niezbędnych do określenia wartości firmy. Brak rzetelnej informacji o sytuacji majątkowej wynikającej z bilansu, rentowności wynikającej z rachunku zysków i strat czy finansowej pochodzącej z rachunku przepływów pieniężnych nie wyklucza możliwości przeprowadzenia wiarygodnego szacunku w oparciu o dane wynikające z ewidencji podatkowych. Ten rodzaj ewidencji jest szczególnie powszechny w działalnościach jednoosobowych, spółkach cywilnych, partnerskich oraz spółce jawnej. Uproszczenia wprowadzone do celów podatkowych wymagają od wyceniającego dodatkowych nakładów pracy. Głównie brak podziału przychodów i kosztów na operacyjne i niezwiązane z działalnością operacyjną. Dotyczy to również braku podziału wyniku na działalności operacyjnej i finansowej.

Wynik podatkowy w wycenie małego przedsiębiorstwa

Dodatkowym ograniczeniem w wycenie takiego małego podatnika w oparciu o dane pochodzące z uproszczonej księgowości jest zawarcie w niej informacji do celów podatkowych. Tym samym dochód z niej wynikający jest dochodem podatkowym (podstawą opodatkowania), nie zaś wynikiem działalności, oznacza to, że należy te wyniki zmodyfikować i dostosować do potrzeb wyceny. Kolejnym ograniczeniem w wycenie małego podatnika prowadzącego uproszczoną księgowość jest wycena składników majątkowych. Składniki majątkowe podlegają amortyzacji jedynie do celów podatkowych, co oznacza, że stawki i metody amortyzacji są określane na podstawie przepisów prawa podatkowego. Tym samym nie uwzględniają one takich czynników jak: okres ekonomicznej użyteczności, stopień wykorzystania środków trwałych.

Powyższe ograniczenia są istotne dla wyceny firmy. Wymagają od wyceniającego przyjęcia pewnych założeń i uproszczeń oraz odpowiedniej wiedzy analitycznej i umiejętności. Działania związane z wyceną powinny być poprzedzone czynnościami analitycznymi. Czynności te obejmują wydzielenie i sklasyfikowanie przychodów, określenie składników kapitału obrotowego, zapotrzebowania na niego oraz zmienność w badanym okresie. Zgromadzone i sklasyfikowane w ten sposób informacje mogłyby stanowić podstawę do sporządzenia uproszczonego bilansu. Taki bilans posłużyłby do rzetelnej wyceny dochodowej (np. DCF). Warunkiem zastosowana metody majątkowej przy szacowaniu wartości firmy prowadzącego ewidencje podatkową jest oddzielenie składników majątkowych znajdujących się wyłącznie w gestii podmiotu od tych składników majątkowych, które są wykorzystywane na potrzeby osobiste właściciela lub właścicieli.

Wynagrodzenie właściciela

Kolejnym elementem niezbędnym do przeprowadzenia wyceny majątkowej takiego przedsiębiorstwa jest pozyskanie przez wyceniającego informacji, co do źródeł jego finansowania ( np. wyników działalności, poziomu dochodów, poziomu kapitałów własnych) oraz zachodzących w nim przepływów pieniężnych (np. prognozowanych w przyszłości wpływów finansowych) . Ostatnim elementem, który należy uwzględnić wyceniając firmę prowadzącą uproszczoną księgowość, jest wynagrodzenie przedsiębiorcy. Wynagrodzenie przedsiębiorcy, zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie stanowi kosztu uzyskania przychodu. Oznacza to, że nie jest ono uwzględniane w ewidencji podatkowej. Z tego względu niezbędne jest przeprowadzenie korekty dotyczącej wynagrodzenia przedsiębiorcy polegającej na uwzględnieniu go w kosztach działalności operacyjnej wycenianego podmiotu.

Czynniki wartościujące małe firmy

Uwzględniając właściwości małego i średniego przedsiębiorstwa, do których należą: brak możliwości oddziaływania na otoczenie, ograniczone możliwości zarządzania strategicznego, łączenie pracy i kapitału, niski stopień sformalizowania procesu decyzyjnego, kluczowe w kontekście poprawności i kompletności szacunku firmy jest określenie czynników wartości tych podmiotów, a w szczególności nośników wpływających na nie. Kluczowym aspektem wyceny firmy z tego sektora jest określenie schematu identyfikującego czynniki jego wartości, a następnie siły ich oddziaływania na wartość firmy.

Oszacowanie wartości małego przedsiębiorstwa z uwzględnieniem tych czynników warunkuje jej poprawność. Ostatecznie daje możliwość wykorzystania jej jako narzędzia wspomagającego zarządzanie firmą, procesy przekształceniowe, czy też jako dowód w postępowaniu podatkowym. Oszacowanie wartości pozwala określić także jej mocne i słabe strony. Dlatego zasadne jest wykorzystanie analizy poszczególnych nośników mających wpływ na czynniki wartości.

Co ważne:
  • Klasyfikując przedsiębiorstwa według kryterium rozmiarów należy uwzględnić: poziom obrotów ze sprzedaży netto, poziom zatrudnienia, sumę aktywów,
  • Wyceniając firmę z sektora małych i średnich przedsiębiorstw należy dokonać pewnych założeń,
  • Małe i średnie przedsiębiorstwa znacznie różnią się od dużych przedsiębiorstw, co do struktury organizacyjnej (często brak zarządu), okresu reakcji na zmiany zachodzące w otoczeniu (np. wysoka wrażliwość na zmiany cen rynkowych),
  • Niezbędnym elementem szacowania wartości firmy z tego sektora powinno być określenie czynników wartości oraz siły ich oddziaływania,
  • Określenie czynników wartości i siły oddziaływania na nią jest uzasadnione tak z punktu samej wyceny jak i samego procesu zarządzania, czy określenia możliwości i ograniczeń w rozwoju wycenianego podmiotu,
  • Wycena przedsiębiorstwa z sektora MSP jest istotnym narzędziem wspomagającym proces poszukiwania inwestora, czy ekspansji na rynki kapitałowe.

Specyfika wyceny przedsiębiorstwa rodzinnego

Uwzględniając takie czynniki jak:

  • Poziom zatrudnienia członków rodziny w przedsiębiorstwie oraz aktywny ich udział w zarządzaniu,
  • Stopień oddziaływania przedsiębiorstwa na ścieżkę kariery zawodowej członków rodziny,
  • Istotność wpływu stosunków rodzinnych na sukcesję własności i kontroli przedsiębiorstwa,
  • Kształtowanie misji oraz wizji przedsiębiorstwa w oparciu o tradycje rodzinne,
  • Familijną strukturę organizacyjną,
  • Brak rozgraniczenia między rodziną a przedsiębiorstwem,
  • Istnienie historycznej zależności między przedsiębiorstwem a rodziną,
  • Stopień sfinansowania działalności przedsiębiorstwa ze środków własnych właściciela i jego rodziny,

– należy sklasyfikować takie przedsiębiorstwo, jako firmę rodzinną. Te podmioty, choć należą do sektora małych i średnich przedsiębiorstw, to jednak różnią się od nich – wysokim poziomem zaangażowania kapitałów własnych. Cechą odróżniającą biznes rodzinny jest połączenie zarządu i własności, zatrudnienie członków rodziny, przy czym co najmniej jeden z nich ma istotny wpływ na zarządzaniem przedsiębiorstwem. Zaletą tej grupy przedsiębiorstw jest ich silny związek z właścicielem, przez co nie są one podatne na wrogie przejęcia, sprzedaż oraz zmiany konkurencyjne.

Kolejną właściwością tego typu przedsiębiorstw jest ich wysoka skłonność do reinwestowania w celu utrzymania i pomnażania majątku. Tym samym ich działania są w większym stopniu skoncentrowane na podejmowaniu długoterminowych inwestycji – koncentracja na przyszłości, aniżeli na kształtowaniu doraźnych zysków przez maksymalizację wartości bieżącej transakcji. Z tego względu odgrywają one istotną rolę w stabilizacji gospodarczej. W oparciu o tą właściwość należy wskazać, że cel ekonomiczny w odniesieniu do przedsiębiorstw rodzinnych jest wtórny do planu długofalowego tj. trwania przedsiębiorstwa, co nie jest właściwe dla wszystkich organizacji komercyjnych.

Dodatkowo należy wskazać, że podmioty należące do tej grupy często prowadzą działalność w niszach rynkowych, przez co działają bardziej odpowiedzialnie oraz w większym stopniu dostosowują swą działalność do potrzeb lokalnej społeczności. Na tym tle należy wskazać wady firm rodzinnych. Jedną z nich jest ograniczona dostępność źródeł finansowania, czyli niedokapitalizowanie, zwłaszcza w pierwszych fazach ich rozwoju. Jedną z kluczowych przyczyn niedostatku kapitałów własnych jest brak ogólnie przyjętych metod ich szacowania, a także brak wiedzy właścicieli, co do potrzeby okresowych wycen przedsiębiorstwa w celu pomiaru przyrostu jego wartości. Wyceniając przedsiębiorstwo rodzinne, np. na potrzeby transakcji sprzedaży, należy przede wszystkim uwzględnić jego specyfikę oraz konieczność modyfikacji metod.

Wyceniając biznes rodzinny należy w pierwszej kolejności określić stopień powiązania z nią właściciela, a także znaczenie właściciela dla ciągłości jej działalności. Jeżeli istnieją silne związki właściciela z przedsiębiorstwem (np. jednoosobowa działalność gospodarcza, spółka, w której wspólnicy są spokrewnieni lub spowinowaceni, wysoki udział kapitałów własnych) to może oznaczać to, że jego lub ich obecność jest jednym z kluczowych warunków działania oraz rentowności. Ta zależność wymaga przyjęcia pewnych założeń i ogranicza możliwość zastosowania w procesie wyceny metody zdyskontowanych przepływów pieniężnych.

Kolejnym ograniczeniem przy określaniu wartości firmy rodzinnej jest fakt, że działają one często w niszach rynkowych, co znacznie ogranicza, a czasem nawet wyklucza podejście rynkowe (brak możliwości zastosowania metody mnożników rynkowych). Ponadto metoda ta do określenia wartości przedsiębiorstwa wykorzystuje wartości mnożników wyznaczanych dla spółek notowanych na giełdach papierów wartościowych. Ze względu na ograniczenia w dostępności do rynków kapitałowych, firmy z tego sektora nie powinny być wyceniane tą metodą. Kolejnym ograniczeniem w zastosowaniu metody mnożników rynkowych do wyceny firmy rodzinnej jest to, że bazuje ona na porównywalności wycenianych przedsiębiorstw. Specyfiką firm rodzinnych jest to, że posiadają one indywidualne cechy, co nadaje im niepowtarzalny charakter.

Usługi szacunku wartości tych firm powinny opierać się na podejściu kosztowym, np. metodzie skorygowanych aktywów netto lub odpowiednio zmodyfikowanych metodach dochodowych.

Co ważne:
  • Firmy rodzinne stanowią podgrupę małych i średnich przedsiębiorstw,
  • Firmy rodzinne charakteryzując się silnym związkiem zarządzania z właścicielem
  • Wyceniając firmę rodzinną należy uwzględnić znaczenie właściciela dla ciągłości działalności operacyjnej
  • Nie należy wyceniać firm rodzinnych metodą mnożników ze względu na ograniczenia w dostępności do rynków kapitałowych
  • Wyceniający powinien zastosować takie metody obliczania wartości przedsiębiorstwa rodzinnego, które uwzględniają przede wszystkim nakład pracy, pieniędzy i środków rzeczowych na utworzenie i jego funkcjonowanie.

Czy wiesz, że:

Wycenialiśmy mleczarnię z okolic Radomia. Przedsiębiorstwo prowadzone jest w formie działalności rodzinnej. Dlatego zbadaliśmy dodatkowe czynniki, takie jak oddziaływanie właścicieli na działalność operacyjną, koszty wynagrodzeń rodziny czy strukturę organizacyjną.

Wycena firmy, jako przedmiot opinii biegłego w postępowaniu sądowym w sprawach gospodarczych

Normy prawa materialnego wskazują, że sąd może zasięgnąć opinii biegłych lub biegłego, jeżeli uzna, że jest to niezbędne dla stwierdzenia okoliczności danej sprawy. W takich przypadkach sąd może zwrócić się do instytucji naukowej lub specjalistycznej w celu wydania opinii. Należy, zatem wskazać, że wartość firmy określona przez biegłego stanowi materiał dowodowy w danej sprawie. Biegłymi z zakresu wyceny firmy mogą być zarówno osoby wpisane decyzją prezesa sądu na listę biegłych, jak i podmioty spoza tej listy powoływani przez sędziego w zależności od przedmiotu sprawy, w takiej sytuacji odpowiedzialność za jego kwalifikacje spoczywa na sądzie.

Przykładowo sąd w sprawach związanych z działaniem zarządu na szkodę spółki może powołać biegłego z zakresu wycen, jeżeli uzna, że wycena firmy jest kluczowym aspektem stanowiącym dowód w sprawie.

Biegły lub kilku biegłych może być wezwanych przez sąd, jeżeli uzna on po wysłuchaniu wniosków stron, że wymaga tego specjalistyczny charakter sprawy. Innym przykładem znaczenia potwierdzającym rolę biegłego w postępowaniach sądowych w sprawach gospodarczych jest możliwość jego powołania przez organ administracji publicznej, jeżeli uzna on, że w danej sprawie wymagane są wiadomości specjalistyczne.

Także organy podatkowe mogą powołać na biegłego osobę posiadającą wiedzę specjalistyczną w danej sprawie w celu wydania opinii, co do wartości firmy. Ponadto, jeżeli przepisy podatkowe wymagają opinii biegłego to jego powołanie następuje z urzędu. Okolicznością wymagającą powołania biegłego z urzędu jest przykładowo konieczność oszacowania podstawy opodatkowania w podatku od czynności cywilnoprawnych. Tam podstawą opodatkowania jest wartość rynkowa rzeczy lub praw majątkowych sprzedawanego przedsiębiorstwa. Należy, zatem wskazać, że biegły, w tym także biegły z zakresu wyceny firmy pełnią istotną rolę w procesach gospodarczych. Wydane przez nich opinie, czy sporządzone szacunki stanowią materiał dowodowy. Dotyczy to sporów gospodarczych: powództwa przeciwko wspólnikowi, czy zarządowi spółki o świadome działanie na jej szkodę, czy w sprawach o odszkodowanie majątkowe. A także w sporach między wierzycielem a dłużnikiem. Wyceny przedsiębiorstw są także sporządzane w sprawach cywilnych o podział majątku np. w przypadku ustanowienia rozdzielności majątkowej (rozwód).

Ze względu na kluczowe znaczenie biegłego dla postępowania procesowego jest posiadanie przez niego odpowiednich kwalifikacji oraz umiejętności zawodowych. Wycena firmy do celów procesowych powinna być sporządzona przez osobę legitymującą się rzetelnym przygotowaniem zawodowym, oraz innymi umiejętnościami tj. właściwej prezentacji i obrony opinii przed sądem. Uwzględniając konsekwencje procesowe biegły powinien wykazać znajomość reguł stosowanych w wycenie. Powinien również dokonywać ich ciągłej aktualizacji oraz dążyć do podnoszenia kwalifikacji.

Wycena procesowa, ze względu na jej znaczenie powinna być sporządza z nienaganną starannością, tj. z zachowaniem zasad zawodowych, a w szczególności nie może zawierać w sobie sprzeczności, niepełności czy niejasności. W szczególności wycena przedsiębiorstwa w postępowaniach sądowych powinna wskazywać na:

  • Posiadanie przez biegłego wiedzy specjalistycznej,
  • Logikę postępowania biegłego oraz jej zgodność z doświadczeniem życiowym i wskazaniami wiedzy,
  • Kompletność i jasność. Przy czym kompletność oznacza ujęcie w przedkładanej wycenie wszystkich istotnych składników majątkowych oraz innych istotnych zmiennych mających wpływ na wartość wycenianej firmy. Są to np. pozycja rynkowa, struktura kontrahentów i klientów. Przez jasność należy rozumieć sporządzenie opinii w taki sposób, aby wykorzystany w niej aparat pojęciowy był zrozumiały dla czytelnika, nawet niezbyt zorientowanego w przedmiocie wycen.
  • Wyjaśnienie ewentualnych sprzeczności z innymi opiniami sporządzonymi w toku postępowania sądowego.

Choć brak jest ujednoliconego wzoru w tym zakresie procesowej to należy stwierdzić na podstawie przesłanek oceny przez sąd materiału dowodowego, że powinna ona zawierać, co najmniej:

  • Datę i miejsce sporządzenia opinii,
  • Autora opracowanej opinii,
  • Specjalizację biegłego,
  • Przedmiot szacunku,
  • Określenie podstawy formalnej,
  • Cel i zakres,
  • Materiały, na których bazował biegły przy sporządzaniu opinii,
  • Wskazanie źródeł wiedzy specjalistycznej,
  • Podstawowe informacje o przedsiębiorstwie,
  • Przegląd sytuacji ekonomiczno-finansowej,
  • Opis zastosowanej metodologii,
  • Analizę wyników oraz wnioski
Co ważne:
  • Sąd, organy administracji publicznej, organy podatkowe mogę powołać biegłego, jeżeli w toku danego postępowania wycena firmy okaże się istotnym dowodem w sprawie
  • Wycena firmy w postępowaniach sądowych, administracyjnych i podatkowych stanowi istotny materiał dowodowy,
  • Osoba dokonująca szacunku do celów procesowych powinna odznaczać się nie tylko wiedzą, ale także odpowiednimi umiejętnościami, a także zasadami etyki zawodowej,
  • Wycena firmy do celów procesowych powinna spełniać określone wymagania merytoryczne

Czy wiesz, że:

Specjaliści SIPEX są biegłymi sądowymi z zakresu wyceny przedsiębiorstw, nieruchomości oraz aktywów niematerialnych. Wycenialiśmy np. przedsiębiorstwo z branży HoReCa z Wrocławia, a także jego poszczególne aktywa na potrzeby przygotowanej likwidacji (pre-pack).

Wycena przedsiębiorstwa a ryzyko podatkowe

Sprzedaż firmy, czyli wartości całego biznesu, jego zorganizowanej części lub istotnych składników wchodzących w skład przedsiębiorstwa, wymaga określenia jej wartości rynkowej.Organy podatkowe mogą kwestionować cenę nabycia, jeżeli odbiega ona od wartości rynkowej. Konsekwencją zaniżenia wartości przedsiębiorstwa są zaniżone wpływy z tytułu podatku dochodowego oraz podatku od czynności cywilnoprawnych, natomiast w przypadku zawyżenia wartości przedsiębiorstwa powstaje nieuzasadniona wartość dodatnia, która poprzez odpisy amortyzacyjne zwiększa koszty uzyskania przychodu u nabywcy. W oparciu o umowę sprzedaży organy podatkowe weryfikują czy cena w niej zawarta jest zgodna z oszacowaną ceną rynkową. Działania te wynikają z przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych zgodnie, z którymi podstawą opodatkowania przy umowie sprzedaży jest wartość rynkowa rzeczy lub praw majątkowych.

Organ podatkowy ma prawo wezwać podatnika do określenia, obniżenia lub podwyższenia wartości przedmiotu czynności cywilnoprawnej. Stanie się tak, jeżeli uzna, że wartość tejże transakcji nie odpowiada wartości rynkowej, podając jednocześnie wartość według własnej wstępnej wyceny. Należy wskazać, że przepisy ustawy nie określają, jakie odstępstwa od wartości rynkowej są dopuszczalne. Tj. które nie wzbudzą zainteresowania organów skarbowych.

W przypadku, gdy podatnik w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania nie udzieli odpowiedzi, nie dokona zmiany wartości lub wskazania przyczyn, które uzasadniają podanie ceny znacznie odbiegającej od wartości rynkowej, organ podatkowy określi wartość z uwzględnieniem opinii biegłego lub biegłych. Jeżeli wartość odbiega, co najmniej o 33% od wartości wyrażonej w cenie, koszty opinii biegłego ponosi podatnik. W tym przypadku nabywca przedsiębiorstwa. Należy zaznaczyć, że wycena przedsiębiorstwa jest utrudniona w stosunku do innych wycen z uwagi na ich zróżnicowanie pod względem organizacyjnym i prawnym, rodzajowym, terytorialnym, zdolnością dochodową, poziomem zaangażowanego kapitału czy wykorzystywanego know – how.

Co ważne:
  • Wartość firmy określona do celów podatkowych powinna opierać się na wartości rynkowej składników majątkowych
  • Jeżeli wartość rynkowa znacznie odbiega od ceny nabycia firmy organy podatkowe mogą kwestionować cenę nabycia,
  • Organ podatkowy ma prawo wezwać podatnika do określenia, obniżenia lub podwyższenia wartości przedmiotu czynności cywilnoprawnej, jeżeli uzna, że wartość tejże transakcji nie odpowiada wartości rynkowej, podając jednocześnie wartość według własnej wstępnej wyceny

Czy wiesz, że:

Dla potrzeb dokumentacji wartości wycenialiśmy aktywa producenta chemii specjalistycznej w Rzeszowie przy ul. Hanasiewicza. W skład przedmiotu wyceny wchodziły również aktywa niematerialne. Wycena stanowiła argumentację zarządu co do właściwości przyjętej wartości na potrzeby ewentualnej kontroli skarbowej.

Wycena przedsiębiorstwa a ryzyko inwestora

Aktywność gospodarcza zwłaszcza w jej pierwszych fazach, tj. powstawania i wzrostu, wymaga poszukiwania zewnętrznych źródeł finansowania. Zapotrzebowanie kapitałowe przedsiębiorstwa, zwłaszcza w fazie rozwoju, oraz burzliwe otoczenie rynkowe powoduje, że warunkiem zachowania rozwoju, a niekiedy kontynuowania działalności jest poszukiwanie i pozyskanie inwestora. Pozyskanie kapitału dłużnego, poza umiejętnościami i doświadczeniem wymaga przygotowania odpowiednich prognoz finansowych, sporządzenia biznes planów, czy innych niezbędnych dokumentów wspierających proces negocjacji. Każdy z tych dokumentów zawiera informacje o wartości składników majątkowych czy wielkości przepływów pieniężnych. Warunkiem konicznym zapewnienia kompleksowego charakteru ofert przygotowywanych dla inwestorów jest właściwa wycena, tzn. uwzględniająca przyszłe przepływy pieniężne, a tym samym pozwala inwestorowi na określenie przyszłych wypłat z zysków (dywidendy), czy stopy zwrotu z zaangażowanego kapitału. Kluczowym aspektem w konstrukcji portfeli inwestycyjnych jest, zatem właśnie wycena firmy.

Wyceniając firmę na potrzeby inwestora należy uwzględnić ryzyko inwestycyjne. Ta zmienna ma szczególne znaczenie zwłaszcza w odniesieniu do przedsiębiorstw, których akcje i udziały nie są sprzedawane lub notowane na otwartych i sformalizowanych rynkach kapitałowych. W tym przypadku przemiany własnościowe bazują w przeważającej części na zwyczajach i nieformalnych powiązaniach między inwestorami a właścicielami. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest asymetria informacji między inwestorem, a właścicielem, co zwiększa ryzyko transakcji, a niekiedy może stanowić o zdolności do kontynuowania działalności. Odpowiednio przygotowana wycena firmy do celów inwestorskich powinna zawierać, co najmniej:

  • Ocenę sytuacji majątkowej i finansowej przedsiębiorstwa,
  • Zbiór analiz mających na celu ocenę, czy realizowana transakcja lub dokapitalizowanie przedsiębiorstwa w oparciu o środki publiczne nie nosi znamion niedozwolonej pomocy publicznej,
  • Analizę potencjału rozwojowego przedsiębiorstwa, a w szczególności zdolność przedsiębiorstwa do generowania dochodów w dającej się przewidzieć przyszłości,
  • Identyfikację możliwości optymalizacji kosztów w celu zwiększenia rentowności,
  • Określenie optymalnej struktury transakcji, tzn. wielkości obejmowanego pakietu akcji lub udziałów, formy i momentu zapłaty, skutków podatkowych oraz menedżerskich, ryzyka inwestycyjnego.
Co ważne:
  • Zapotrzebowanie kapitałowe przedsiębiorstwa zależy od fazy jego rozwoju
  • Pozyskanie kapitału dłużnego, poza umiejętnościami i doświadczeniem wymaga przygotowania odpowiednich dokumentów finansowych, dla których podstawą jest wycena przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części
  • Wartość firmy do celów inwestycyjnych wymaga zastosowania skorygowanych metod, np. metody skorygowanych aktywów netto.

Czy wiesz, że:

Na potrzeby pozyskania inwestora wycenialiśmy np. serwis sprzętu przemysłowego w Warszawie. Co istotne zakres prac obejmował zarówno przygotowanie due diligence finansowego, jak i samej wyceny. Raport z wyceny stanowił punkt wyjścia w negocjacjach cenowych.

Wycena w ramach grupy kapitałowej

Wycena jest także jednym z elementów polityki bilansowej przedsiębiorstwa, także działającego w ramach grupy kapitałowej. Zróżnicowane metod wyceny pozwala na wykorzystanie jej, jako instrumentu kreowania obrazu grupy kapitałowej. Spółki należące do grupy kapitałowej określają wspólne zasady wyceny zasobów majątkowych i źródeł ich finansowania, co stanowi istotny materialny instrument polityki rachunkowości. Przez politykę rachunkowości grupy kapitałowej należy rozumieć wszelkie normy i zasady przyjęte i stosowane przez poszczególnych uczestników grupy kapitałowej, a odnoszące się do pomiaru, wyceny, ewidencji i prezentacji informacji finansowych o sytuacji majątkowej, finansowej oraz o jej wynikach, w celu kreowania pożądanego wizerunku grupy kapitałowej. Zatem wycena spółki należącej do grupy kapitałowej powinna uwzględniać politykę rachunkowości grupy kapitałowej.

Rozpoczynając wycenę spółki należącej do grupy kapitałowej należy, zatem określić stopień i rodzaj istniejących powiązań, a w szczególności: czy jest pomiotem dominującym, czy jej powiązania kapitałowe mają charakter bezpośredni czy pośredni, kto sprawuje kontrolę nad wycenianym przedsiębiorstwem, czy wyceniane przedsiębiorstwo jest zależne czy współkontrolowane? Informacje te umożliwiają określenie wartości księgowej wycenianych składników majątkowych oraz zdolności jednostki do kontynuowania działalności. Zgodnie z MSSF (Międzynarodowy Standard Sprawozdawczości Finansowej) wycenę rozumie się, jako proces zmierzający do ustalenia kwot pieniężnych, w jakich składniki sprawozdania finansowego mają zostać ujęte w bilansie oraz rachunku zysków i strat. Przyjęta metoda wpływa na ocenę rentowności danej jednostki, ocenę jej płynności finansowej oraz wypłacalności, określenie wartości bilansowej wykorzystywanych przez składników majątkowych .

Wskazując na rangę i rolę wyceny w obrocie gospodarczym należy zaznaczyć, że wycena spółki należącej do grupy kapitałowej powinna zawierać informacje zawarte w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym. Tym, samym raz jeszcze należy wskazać, że wszystkie spółki należące do danej grupy kapitałowej mają obowiązek stosowania jednakowych zasad wyceny aktywów i pasywów zgodnie z polityką rachunkowości przyjętą przez jednostkę dominującą. Wycena spółki poza ogólnymi danymi pochodzącymi z księgowości powinna uwzględnić także informacje pochodzące ze sprawozdawczości finansowej, a w szczególności dokumentację konsolidacyjną pozwalającą określić metodę konsolidacji. Te źródła informacji są niezbędne wyceniającemu do określenia korekt kapitałowych, zastosowanej metody konsolidacji sprawozdania finansowego, odpisu wartości firmy.

Co ważne: 
  • Wycena spółki w grupie kapitałowej wpływa na obraz całej grupy,
  • Wycena spółki należącej do grupy kapitałowej powinna uwzględniać jej politykę rachunkowości
  • Podmioty gospodarcze należące do grupy kapitałowej mają obowiązek stosowania jednakowych zasad określania wartości aktywów i pasywów zgodnie z polityką rachunkowości przyjętą przez jednostkę dominującą,
  • Wyceniający przedsiębiorstwo powiązane powinien także dokumentację konsolidacyjną.

Czy wiesz, że:

Na potrzeby grupy kapitałowej wycenialiśmy jednego z największych sprzedawców rozwiązań IT na ul. Kościuszki w Katowicach. Wycena obejmowała kilkanaście spółek zlokalizowanych w krajach europejskich, a także znaki towarowe.

Wycena na potrzeby oceny ryzyka kredytowego

Firma, zwłaszcza w fazie rozwoju i wzrostu wymaga zewnętrznych źródeł finansowania – w tych fazach nie jest ona zdolna do wygospodarowywania zysków na takim poziomie, który umożliwiałby jej finansowanie inwestycji. Z tego względu kadra zarządzająca musi poszukiwać zewnętrznych źródeł finansowania – jednym z nich jest kredyt bankowy. Banki oceniając zdolność kredytową uwzględniają zarówno płynność finansową – zdolność do terminowego regulowania zobowiązań krótkoterminowych, jak i wypłacalność– zdolność do terminowego regulowania zobowiązań w długim okresie, tj. powyżej 12 miesięcy. Weryfikacja zdolności kredytowej obejmuje także określenie jest stanu majątkowego, źródeł finansowania oraz ich struktury.

Kluczowym elementem w tym aspekcie staje się wycena składników majątkowych i źródeł ich finansowania. Zatem jako cel wyceny należy wskazać – weryfikację zdolności kredytowej oraz możliwości zabezpieczenia kredytu, np. gwarancji kredytowych. Uwzględniając cel wyceniający powinien zawrzeć w niej takie zmienne jak:

  • Zdolność przedsiębiorstwa do wygospodarowywania zysku, tj. przyszłe przepływy pieniężne, poziom zadłużenia, czy zakresu działalności, specyfikę i sytuację w danej branży – metodami wyceny właściwymi dla tej części jest: metoda zdyskontowanych przepływów pieniężnych (DCF), metoda dochodowa lub metoda porównawcza,
  • Możliwości ograniczenia dokonania zabezpieczenia kredytu, tj. wartość składników majątkowych, formę prawną, strukturę majątkową i kapitałowa – właściwą metodą wyceny jest metoda majątkowa.
Co ważne:
  • Działalność rozwojowa może być finansowana z zewnętrznych źródeł, do których należy kredyt bankowy
  • Wycena bankowa jest kluczowym elementem w weryfikacji zdolności kredytowej
  • Bank weryfikując zdolność kredytową ocenia nie tylko bieżącą rentowność przedsiębiorstwa (najczęściej stosuje się metody dochodowe – DCF), ale także możliwości i ograniczenia zabezpieczeń majątkowych (wówczas najczęściej stosowaną metodą wyceny są metody z podejścia majątkowego)
  • Warunkiem wykorzystania wyceny do oceny zdolności kredytowej jest jej kompleksowy charakter – powinna uwzględniać zarówno sytuację majątkową jak i rentowności, płynności, czy wypłacalność badanego przedsiębiorstwa.

Czy wiesz, że:

Na potrzeby oceny ryzyka kredytowego wycenialiśmy zakład uszlachetniania stali w Krakowie. W wycenie istotnym było oszacowanie faktycznych korzyści z tej inwestycji, a także wskazanie wartości poszczególnych aktywów np. nieruchomości.

Metody wyceny szacowania utraconych korzyści w sporach prawnych

Rozwój gospodarki rynkowej stwarza nie tylko nowe możliwości, ale prowadzi także do powstania nowych sytuacji, do których można zaliczyć powstanie szkody w działalności przedsiębiorstwa na skutek niezgodnego z prawem działania innych podmiotów, bądź w wyniku naruszenia postanowień umów łączących podmioty. W takich przypadkach nie występuje bezpośrednia strata na majątku przedsiębiorstwa, ale brak korzyści wynikających z niemożności prowadzenia działalności operacyjnej. Na odpowiedzialność odszkodowawczą w polskim prawie składają się trzy przesłanki: szkoda, zdarzenie powodujące szkodę, związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy zdarzeniem a szkodą.

Naprawienie szkody obejmuje stratę, którą poszkodowany poniósł oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu tej szkody nie wyrządzono. Strata obejmuje negatywną zmianę stanu majątkowego polegającą na zmniejszeniu się aktywów lub zwiększeniu się pasywów na skutek uszczerbków w majątku istniejącym przed zdarzeniem, przy czym nie obejmuje ona ubytków naturalnych oraz pogorszenia rzeczy, jeżeli wynika ono z normalnego użytkowania. Utracone korzyści obejmują prawdopodobne zwiększenia stanu majątku poszkodowanego, które nie nastąpiły w wyniku wystąpienia zdarzenia powodującego szkodę. Podstawą do obliczenia odszkodowania z tytułu utraconych korzyści jest wykazanie dużego prawdopodobieństwa, że poszkodowany osiągnąłby korzyści, gdyby nie wystąpiło zdarzenie powodujące utratę możliwości ich osiągnięcia, np. zerwanie kontraktu czy działanie nielegalne konkurencyjnego przedsiębiorstwa.

Należy wskazać, że utracone korzyści są elementem szkody majątkowej. Z tego względu zasadniczą kwestią jest ich wycena, np. do celów odszkodowawczych. Oszacowana wartość z tytułu utraconych korzyścipowinna wynikać z porównania stanu rzeczywistego z hipotetycznym stanem wynikającym z normalnego biegu zdarzeń.

Szacowanie wartościutraconych korzyści powinno obejmować:

  1. Zdefiniowanie podmiotu, dla którego są obliczane,
  2. Określenie działalności operacyjnej, na którą miało wpływ zdarzenie wywołujące szkodę,
  3. Wybór metody wyceny.

Zasadniczą kwestią przy ocenie wpływu utraconych korzyści na wartość przedsiębiorstwa jest określenie różnic w istotnych przepływach pieniężnych (tzn. przepływach przyrostowych). W zależności od sytuacji i dostępności danych wyceniający może zastosować następujące podejścia:

  • Before – and – after (Podejście przed i po) – ta prognoza dotycząca zdolności do kontynuacji działania przedsiębiorstwa dokonywana jest na podstawie danych historycznych w oparciu o ekstrapolację dotychczasowych trendów występujących w przedsiębiorstwie przed zaistnieniem zdarzenia powodującego szkodę. Szacowanie wartości utraconych korzyścinastępuje przez określenie różnicy między przepływami pieniężnymi w przedsiębiorstwie po wystąpieniu zdarzenia powodującego szkodę a poziomem przepływów pieniężnych przed wystąpieniem takiego zdarzenia. Wyceniający stosując to podejście powinien zwrócić szczególną uwagę na dostępność odpowiednio długich szeregów czasowych danych, potwierdzających występowanie wykorzystywanych trendów oraz pozwalających na obliczenie ewentualne odchyleń od wykorzystywanych trendów spowodowanych nagłymi, niepowtarzalnymi zdarzeniami lub też sezonowością.
  • yardstick approach (podejście porównawcze) – podstawą do wyznaczenia prognozy jest przyjęcie założenia o porównywalności wyników przedsiębiorstw działających w danym sektorze. Trudnością w zastosowaniu tego podejścia jest znalezienie podmiotu, dla którego porównanie wielkości sprzedaży, wyników finansowych, czy składników majątkowych, struktur organizacyjnych byłoby wiarygodne. Metoda ta będzie właściwa wówczas, gdy wyceniający nie dysponuje odpowiednimi informacjami umożliwiającymi zastosowanie podejścia przed i po, np. brak danych pozwalających na zachowanie ciągłości wyznaczonych trendów.
  • But – for (ale – dla) – prognoza jest dokonywana w oparciu o założenie braku zdarzenia wywołującego szkodę. Uzyskana w ten sposób prognoza jest porównywana z rzeczywistymi wynikami przedsiębiorstwa po wystąpieniu zdarzenia powodującego szkodę. Wyceniający dokonując prognozy wprawdzie bazuje na danych historycznych, jednakże nie wymaga ona wykorzystania przez niego długich szeregów czasowych jak w podejściu „przed i po”. Wyceniający powinien jednakże wykazać zdolność firmy do generowania nadwyżekoraz wpływ otoczenia rynkowego na sytuacje przedsiębiorstwa.
Co istotne:
  • Głównym celem szacowania utraconych korzyści jest określenie wartości odszkodowawczej z tytułu działalności niezgodnego z prawem innego podmiotu gospodarczego lub zdarzeń o charakterze losowym,
  • Z uwagi, że utracone korzyści są elementem szkody majątkowej zasadniczą kwestią przy ich określaniu jest wycena,
  • W praktyce istnieją następujące podejścia do określania różnic w istotnych przepływach pieniężnych: before-and-after, yardstick approach, but – for.

Czy wiesz, że:

Na potrzeby postępowania sądowego wycenialiśmy wartość kosztów utraconych możliwości drukarni i importera papieru gazetowego, spowodowanych nieuczciwym postępowaniem pracownika. Wartość byłą szacowana na podstawie podejścia before-and-after.

Kontynuując korzystanie z witryny, zgadzasz się na stosowanie plików cookie. więcej informacji

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close