Wycena przedsiębiorstwa metodą majątkową

Obok metod porównawczych i dochodowych, najczęściej stosowaną jest wycena przedsiębiorstwa metodą majątkową. Należy do tradycyjnych metod wyceny, gdzie wartość określana jest na podstawie indywidualnych wartości poszczególnych składników majątku (aktywów bilansowych i pozabilansowych). Składniki majątku nie są traktowane jako zorganizowany zespół. Wartość aktywów pomniejszana jest o zobowiązania. Metody te nie uwzględniają przyszłego rozwoju przedsiębiorstwa, czynników makroekonomicznych czy ryzyka branżowego. Zazwyczaj wyborem metody zajmuje się analityk, któremu powierzono sporządzenie wyceny, jednak w pewnych przypadkach wybór jest praktycznie ograniczony tylko do metod majątkowych.

Wycena spółki jawnej, a metoda majątkowa

Wybór metody majątkowej do wyceny spółki może być też podyktowanych przepisami prawa, dzieje się tak np. w przypadku spółki jawnej. Art. 65 § 1 KSH wskazuje, iż w przypadku wystąpienia wspólnika ze spółki wartość udziału obliczana jest na podstawie osobnego bilansu, uwzględniającego wartość zbywczą majątku spółki.Pomimo wielu sporów wokół interpretacji tego przepisu należy uznać, że ustawodawca raczej chce, aby była to wartość poszczególnych składników aktywów pomniejszona o wartość zobowiązań, czyli wycena metodą majątkową. Jednym z argumentów przemawiających za taką interpretacją przepisu jest fakt, że wystąpienie wspólnika ma charakter jednostronny, co oznacza, że to wspólnik decyduje o wystąpieniu, a spółka ma obowiązek wypłacić mu wartość jego udziału, co uszczupli jej majątek. Niejednokrotnie może też doprowadzić do ograniczenia płynności i mieć negatywny wpływ na wierzycieli. Jest to konstrukcja zdecydowanie różniąca się od rozwiązań spółek kapitałowych, gdzie „wyjście” udziałowca lub akcjonariusza ze spółki jest równoznaczne ze sprzedażą jego udziału (akcji), co nie uszczupla majątku spółki.

Kiedy jeszcze można wybrać metodę majątkową?

Metodę majątkową przedsiębiorstwa można wybrać również w przypadku, gdy prognoza przepływów pieniężnych jednostki wykazuje wartość ujemną. Oczywistym jest, że przedsiębiorstwo służy realizacji danego celu ekonomicznego, którym w większości przypadków jest maksymalizacja dochodu. Skoro zatem spółka jest trwale niedochodowa, to z ekonomicznego punktu widzenia, celowym było by zaprzestanie danej działalności i sprzedanie jej aktywów.Metodę majątkową wybiera się także, aby potwierdzić wyniki wyceny firmy przeprowadzone innymi metodami. Teoretycznie wyniki obliczeń dokonanych wszystkimi metodami powinny dawać wyniki zbliżone do siebie. Nie od dziś wiadomo jednak, że trudności wynikające z dostępności danych, analizy zjawisk ekonomicznych, czynników rynkowych czy problemów w identyfikacji składników niematerialnych prowadzą do pewnych rozbieżności. Warto więc zastanowić się nad wyborem metody majątkowej również jako potwierdzenia wyceny innymi metodami.Powyższe przykłady stanowią tylko część czynników, które wpływają na wybór metody majątkowej. Każda wycena przedsiębiorstwa powinna być traktowana indywidualnie, a wybór metody uzależniony od celu, przepisów prawa, dostępności i miarodajności dostępnych danych.

O autorze

Michał Krzempek

Ekspert wyceny przedsiębiorstw z ponad 12-letnim doświadczeniem, członek Zarządu SIPEX. Wspiera procesy fuzji i przejęć (M&A) wycenami przedsiębiorstw i aktywów niematerialnych, modelami finansowymi oraz analizami finansowymi. Uczestniczy również w negocjacjach pomiędzy wspólnikami. Biegły sądowy z zakresu wyceny przedsiębiorstw, z praktyką obrony raportów przed sądami i prokuraturą. Rzeczoznawca majątkowy (nr uprawnień 6195), członek Stowarzyszenia Biegłych w Zakresie Wyceny Przedsiębiorstw w Polsce (SBWPwP) i wykładowca studiów podyplomowych z wyceny przedsiębiorstw.

O SIPEX

SIPEX to niezależna firma doradcza specjalizująca się w wycenie przedsiębiorstw i udziałów. Stosujemy podejście majątkowe, gdy odpowiada ono sytuacji przedsiębiorstwa i celowi zlecenia. Analizujemy aktywa oraz zobowiązania, a zakres potrzebnych korekt i oszacowań poszczególnych składników przedstawiamy w raporcie dla właścicieli. Poznaj zakres wyceny przedsiębiorstw i udziałów.