Wycena udziałów w spółce z o.o.

Udziały w spółce z o.o. są udziałami w kapitale zakładowym tej spółki. Określają one prawa majątkowe i korporacyjne oraz obowiązki ich właściciela. Zdarza się jednak, że wspólnik chce wycofać się ze spółki tj. pozbyć się swoich udziałów. Do najpowszechniejszych metod wyjścia ze spółki należy sprzedaż i darowizna. Oczywistym jest, że cena zbycia może być dowolnie kształtowana przez strony transakcji i zależy od ich siły przetargowej. Nie mnie jednak punktem wyjścia do tego typu negocjacji powinna być właściwie przygotowana wycena udziałów w spółce z o.o., w której na podstawie przeprowadzonej analizy finansowej i operacyjnej, a także diagnozy branży wnioskuje się o wartości. Niejednokrotnie wycena wartości udziałów jest dokonywana już na etapie podejmowania decyzji o wycofaniu się ze spółki celem określenia przewidywanego efektu ekonomicznego dla właściciela.Istotnym zagadnieniem jest sprawa dalszych losów spółki, po ewentualnej transakcji sprzedaży udziałów. Choć nie jest to jedyne rozwiązanie, najczęściej przyjmuje się, że spółka będzie kontynuowała działalność, tj. że po sprzedaży udziałów, będzie nadal dysponowała odpowiednim, zdolnym do generowania dochodu zespołem aktywów i zasobów ludzkich.

Zakładając, że celem wyceny udziałów jest sprzedaż, a spółka będzie kontynuowała swoją działalność powinniśmy zdecydować o wyborze kategorii wartości, która będzie określona w wycenie. Do wyboru mamy, między innymi, godziwą wartość rynkową, wartość sprawiedliwą, wartość inwestycyjną i wartość wewnętrzną. W typowych warunkach powinna zostać wybrana kategoria godziwej wartości rynkowej, która zakłada, że w transakcji biorą udział typowy hipotetyczny kupujący i typowy hipotetyczny sprzedający, którzy są zainteresowani przeprowadzeniem transakcji oraz nie działają pod przymusem. Dodatkowo zakłada się, że osoby sporządzające wycenę mają odpowiednie informacje nt. stron transakcji oraz kupujący i sprzedający mają wystarczającą informację o przedmiocie wyceny. Wartość wyznaczona ten sposób jest akceptowana przez kupującego i sprzedającego. Te warunki transakcji są bardzo podobne do wymogów Wartości Rynkowej wprowadzonych w Międzynarodowych Standardach Wyceny.

Nie mniej istotnym czynnikiem jest wybór odpowiedniego modelu szacowania wartości. Najczęściej stosowane są podejścia majątkowe, dochodowe i porównawcze.

Podejście majątkowe to grupa metod, za pomocą których wyznacza się wartość przedsiębiorstwa poprzez wycenę aktywów bilansowych i pozabilansowych skorygowanych o kapitał obcy. W tych metodach wycenia się poszczególne składniki aktywów i pasywów. Wadą jest to, że nie uwzględnia się tutaj wartości dodanej, jaką stanowi odpowiednie zorganizowanie w całość tych składników majątku.

Podejście dochodowe polega na wyznaczeniu wartości przedsiębiorstwa na podstawie strumieni przyszłych dochodów ekonomicznych, które są dyskontowane oczekiwaną stopą zwrotu.

Podejście porównawcze stosuje się raczej uzupełniająco do poprzednich podejść. Porównuje się tutaj przedsiębiorstwo z innymi przedsiębiorstwami o podobnym modelu biznesowym i działającym w tej samej branży. Podstawowym zagadnieniem tej metody jest zebranie odpowiednich danych na temat cen transakcyjnych przedsiębiorstw porównawczych.

Przedstawiono podstawowe zagadnienia, które wiążą się z odpowiednim przygotowaniem wyceny udziałów w spółce z o.o. i które powinny być przedmiotem ustaleń z osobami sporządzającymi wycenę.